Nuttige info

Wat zijn de voorwaarden om te mogen stemmen?

Kunnen EU-burgers en niet-EU-burgers stemmen?

Wanneer en hoe kan ik per volmacht laten stemmen?

Ik verhuis nog voor 14 oktober, waar moet ik stemmen?

Hoe stem ik geldig?

Wat zijn de voorwaarden om te mogen stemmen?

Om als kiezer tot deze verkiezingen te worden toegelaten, dient u aan vier voorwaarden te voldoen.

U moet Belg zijn. De manier waarop u de Belgische nationaliteit heeft verworven (geboorte, naturalisatie, huwelijk) speelt geen rol. Aan deze voorwaarde moet voldaan zijn op het moment dat de lijst met kiezers wordt afgesloten, meer bepaald op 1 augustus 2018.

U moet minstens 18 jaar zijn op verkiezingsdag, op 14 oktober 2018 dus. De lijst met kiezers wordt afgesloten op 1 augustus 2018. Indien u 18 wordt tussen 1 augustus 2018 en 14 oktober 2018 bestaat de kans dat u geen oproepingsbrief krijgt. In dat geval neemt u contact op met de gemeente en vraagt u om toegevoegd te worden aan de lijst met kiezers.

U moet gedomicilieerd zijn in een Belgische gemeente. Aan deze voorwaarde moet voldaan zijn op het moment dat de lijst met kiezers wordt afgesloten, meer bepaald op 1 augustus 2018.

U mag zich niet bevinden in één van de gevallen van uitsluiting of schorsing van het kiesrecht ten gevolge van:

  • een strafrechtelijke veroordeling,
  • een statuut van verlengde minderjarigheid,
  • een ter beschikking stelling aan de regering in de vorm van internering,
  • een gerechtelijke onbekwaamheidsverklaring.

Kunnen EU-burgers en niet-EU-burgers stemmen?

EU-burgers en niet-EU-burgers kunnen enkel stemmen voor de gemeenteraads- en eventueel de districtsraadsverkiezingen. Zij kunnen niet stemmen voor de provincieraadsverkiezing.

EU-burgers en niet-EU-burgers moeten aan dezelfde voorwaarden voldoen om te kunnen stemmen als Belgen, met uitzondering van de nationaliteitsvoorwaarde. Zij zijn wel verplicht om zich te registreren als kiezer voor 1 augustus 2018. Een niet-EU-burger moet bijkomend bewijzen dat men 5 jaar ononderbroken wettelijk verblijf heeft in België. De modelformulieren voor EU-burgers en niet-EU-burgers vindt u hier.

Let wel dat wanneer men zich als kiezer registreert, de opkomstplicht ook van toepassing is tot men heeft afgezien van zijn hoedanigheid als kiezer.

Wanneer en hoe kan ik per volmacht laten stemmen?

In ons land geldt nog altijd opkomstplicht waardoor iedere kiesgerechtigde verplicht is op 14 oktober te gaan stemmen. Indien u als kiezer, omwille van een bepaalde reden, niet zelf kunt gaan stemmen, kan u in wettelijk vastgelegde gevallen uw stem bij volmacht laten uitbrengen door een ander zelf gekozen persoon. 

Er zijn zeven gevallen waarin u iemand uw volmacht kunt geven:

  • medische redenen (medisch attest van de dokter);
  • tijdelijk verblijf in het buitenland wegens andere dan beroepsreden (attest van de burgemeester of zijn gemachtigde);
  • studenten tijdens de examenperiode (attest van de onderwijsinstelling);
  • beroeps- of dienstredenen (zowel in binnen- als buitenland, te bewijzen met attest van de werkgever);
  • beroep van schipper, marktkramer of kermisreiziger (attest van de burgemeester of zijn gemachtigde);
  • vrijheidsberoving ten gevolge een rechterlijke maatregel (attest van de directie van de instelling);
  • geloofsovertuiging (attest van de religieuze autoriteit).

Als u op reis bent in het binnenland (een weekendje Ardennen of de Vlaamse kust), kunt u geen volmacht geven. U zult gewoon moeten stemmen in het stembureau van uw gemeente. Stemmen in de gemeente waar u op dat moment verblijft, is niet mogelijk.

 

Hoe ga ik praktisch te werk?

Stap 1

Eerst en vooral dient u ervoor te zorgen dat u beschikt over het attest dat op uw situatie van toepassing is. Concreet gaat het om een attest dat is uitgereikt door een dokter, onderwijsinstelling, werkgever, burgemeester of zijn gemachtigde, religieuze autoriteit of directie van de instelling. 

Attesten van de burgemeester kan u in de praktijk meestal bekomen bij de dienst bevolking van uw gemeente. 

Een verblijf in het buitenland dient bewezen te worden, maar de overheid is tamelijk soepel in het aanvaarden van bewijsstukken. U kan dit bewijzen door middel van een verklaring van het reisbureau, een kopie van de vliegtuigtickets, van de boeking van het hotel, van het huurcontract van de vakantiewoning, ... Indien het verblijf toch niet bewezen kan worden (vb. gebruik eigen wagen en ter plaatse ziet u wel waar u overnacht) dan volstaat een verklaring op eer waarin u uitlegt waarom u geen bewijsstukken kunt voorleggen. Deze aanvraag moet ingediend zijn bij de burgemeester ten laatste de dag voorafgaand aan de verkiezingen, dus zaterdag 13 oktober 2018.

STAP 2

Om uw stem bij volmacht te laten uitbrengen, heeft u uiteraard een volmachtkrijger nodig. Dit is iemand die op verkiezingsdag in uw plaats zal gaan stemmen. 

Eens u een volmachtkrijger heeft gevonden, kunt u het volmachtformulier vervolledigen met uw gegevens en die van uw volmachtkrijger. Beide personen dienen de volmacht te ondertekenen. 

U bezorgt zowel uw volmacht als het bijhorende attest aan uw volmachtkrijger. Deze heeft beide documenten nodig om op 14 oktober in uw plaats te kunnen stemmen.

Zorg er ook voor dat de volmachtkrijger weet in welk stembureau u normaal gezien zou moeten stemmen want enkel daar kan de persoon met uw volmacht terecht. Bezorg deze persoon uw oproepingsbrief.

Let op: iemand kan slechts één keer per volmacht stemmen. Per volmacht dient er dus één volmachtkrijger te zijn. Als u met uw gezin op reis bent, heeft u dus een volmachtkrijger nodig per stemgerechtigd gezinslid.
Verder moet u er ook voor zorgen dat de persoon aan wie u uw volmacht geeft, ook kiezer is voor alle verkiezingen waarvoor u dient te stemmen! Een Belgische kiezer kan alleen aan een andere Belgische kiezer een volmacht geven. Een niet-Belgische kiezer kan zijn volmacht geven aan een Belgische of niet-Belgische kiezer.

STAP 3

Eens u alle documenten (de volmacht met het bijbehorende attest) en alle informatie (het stembureau waar u zou moeten stemmen) bezorgd hebt aan uw volmachtkrijger, zit uw werk er op.

Het is nu aan uw volmachtkrijger om op 14 oktober in uw plaats te stemmen. Deze dient volgende zaken mee te nemen naar het stembureau van de volmachtgever:

  • zijn identiteitskaart;
  • zijn eigen oproepingsbrief (deze zal worden afgestempeld);
  • de ingevulde en ondertekende volmacht met het bijhorende attest;
  • de oproepingsbrief van de volmachtgever.

Ik verhuis nog voor 14 oktober, waar moet ik stemmen?

De lijst met kiezers wordt door alle gemeenten vastgesteld op 1 augustus 2018. Indien u na deze datum verhuist naar een andere gemeente, dient u nog in uw oude gemeente te gaan stemmen. 

In dat geval komt u wel in aanmerking voor de terugbetaling van de reiskosten tussen de twee gemeenten. Ofwel neemt u de trein en ontvangt u op vertoon van uw oproepingsbrief en identiteitskaart aan het loket een gratis biljet 2de klasse.  Ofwel worden uw kosten terugbetaald op basis van het tarief van 0,3460 euro per afgelegde kilometer. Enkel het binnenlandse traject wordt terugbetaald. Met dit formulier kunt u uw kosten terugvorderen.

Hoe stem ik geldig?

Manuele stemming (papier)


U krijgt een afzonderlijke stembrief voor de verkiezingen van de gemeenteraad, de provincieraad en eventueel de stadsdistrictsraad. 

U stemt geldig door:

  • het stembolletje bovenaan één enkele lijst te kleuren. U geeft hiermee een lijststem waarmee u aangeeft akkoord te gaan met de volgorde van de kandidaten op de lijst;
  • binnen dezelfde lijst het stembolletje voor één of meerdere kandidaten te kleuren. Zo geeft u één of meerdere naamstemmen. Ook de combinatie van een lijststem met één of meerdere naamstemmen  op kandidaten van diezelfde lijst is geldig.

Geef zoveel mogelijk N-VA-kandidaten een naamstem. Blijft u met uw stem binnen de N-VA-lijst (met een lijststem of een of meerdere naamstemmen op N-VA-kandidaten) dan is uw stem altijd geldig.

U stemt ongeldig wanneer u:

  • lijststemmen op verschillende lijsten uitbrengt;
  • naamstemmen op kandidaten van verschillende lijsten uitbrengt;
  • een lijststem combineert met één of meerdere naamstemmen op kandidaten van een andere lijst;
  • buiten het stembolletje kleurt of enig andere markering aanbrengt op het stembiljet.  

U stemt blanco door geen enkele stem uit te brengen. Samen met de ongeldige stemmen tellen blanco stemmen niet mee bij de berekening van de zetelverdeling.

Digitale stemming

Ongeveer de helft van alle 308 Vlaamse en alle Brusselse gemeenten stemmen op 14 oktober digitaal. Of uw gemeente erbij is, kunt u hier nakijken.

Het stemmen verloopt als volgt:

  1. Steek de kaart in de stemcomputer tot aan de streep
  2. Volg de instructies op het scherm
  3. Breng uw stem uit
  4. Bevestig uw stem 
  5. Neem uw stembiljet
  6. Vouw uw biljet dubbel met de tekst naar binnen
  7. Neem de kaart terug en verlaat het stemhokje
  8. Geef de kaart terug aan een lid van het stembureau
  9. Ga naar de stembus en scan de barcode op uw stembiljet
  10. Vouw uw stembiljet opnieuw en steek het in de stembus

Meer informatie over het stemverloop vindt u hier

U stemt eerst voor de verkiezingen van de gemeenteraad, in voorkomend geval de stadsdistrictsraad en tot slot nog de provincieraad.

Geef zoveel mogelijk N-VA-kandidaten een naamstem. Blijft u met uw stem binnen de N-VA-lijst (met een lijststem of een of meerdere naamstemmen op N-VA-kandidaten) dan is uw stem altijd geldig.