Wetsvoorstel N-VA lost juridische discussie over art. 195 op

19 februari 2013, over deze onderwerpen: Zesde staatshervorming, Politiek

Voor de N-VA valt er wel degelijk iets te zeggen voor een wijziging van art. 195. Maar dan wel voor heden en toekomst. De regering wijzigt art. 195 echter tijdelijk, men schort de Grondwet op. Immers, art. 195 vereist om de Grondwet te wijzigen twee meerderheden op twee verschillende momenten:

  • de preconstituante dient de verklaring tot herziening te stemmen met een gewone meerderheid
  • de constituante kan de Grondwet wijzigen met een 2/3 meerderheid.

Wat de regering doet is die eerste meerderheid uitschakelen. Dit komt erop neer dat hierdoor een deel van art. 195 wordt geschorst. Dit kan niet, want art. 187 stelt dat de Grondwet noch geheel, noch gedeeltelijk kan geschorst worden. Men kan art. 195 wel wijzigen (want stond in verklaring tot herziening), maar niet gedeeltelijk schorsen.

Bepaalde constitutionalisten vinden dat de regeringspiste juridisch wel degelijk kan. Zoals bvb. Christian Behrendt. Nochtans was Behrendt  voorheen een groot tegenstander van gesjoemel met art. 195. Hij is van gedacht veranderd. Waarom? Zoals hij in een interview (zie onder) toegeeft: omdat de regeringspiste in het belang is van de Franstaligen.

Andere constitutioneel experten (Vuye e.a. zie wetsvoorstel) vinden de regeringspiste dan weer totaal illegaal. Probleem is dat deze discussie vandaag niet beslecht kan worden omdat, in tegenstelling tot elk gewoon wetsvoorstel of wetsontwerp, de Raad van State Een bijzonder adviesorgaan en administratief rechtscollege, opgericht in 1946. Zijn belangrijkste bevoegdheid is het schorsen en vernietigen van administratieve rechtshandelingen die strijdig zijn met de geldende rechtsregels. Als hoogste administratief rechtscollege zijn zijn uitspraken bindend. De Raad is ook cassatierechter voor beroepen tegen de uitspraken van de lagere administratieve rechtscolleges. Daarnaast geeft de Raad van State advies op wetgevend en reglementair gebied. Raad van State geen voorafgaand advies mag geven. Wat vreemd is, vermits een Grondwetswijziging nu toch belangrijker lijkt dan een wetsvoorstel.

Om de discussie toch te kunnen beslechten biedt bijgevoegd wetsvoorstel een oplossing. Het maakt de Raad van State bevoegd om advies te geven over voorstellen van grondwetswijziging, waarbij de RvS zich enkel uitspreekt over het feit of de voorziene procedure (zoals vermeld in art. 195) correct wordt gevolgd. We kunnen dit wetsvoorstel snel stemmen en vervolgens advies vragen aan de RvS over het voorstel tot grondwetswijziging dat door de regering wordt voorgesteld. Ik hoop dat iedereen dit constructieve voorstel, dat rechtszekerheid en duidelijkheid brengt, zal goedkeuren. Zeker diegenen die menen dat ze juridisch sterk in de schoenen staan.

Het is iedereen bekend dat CD&V zelf, en nota bene ook Servais Verherstraeten, een heftig tegenstander was van de wijziging van art. 195. Senator Hugo Vandenberghe sleurde er in 2003 zelfs Adolf Hitler bij... (Senaat, 2-1549/3, sessie 2002-2003, 2 april 2003)

Waarom kruipt CD&V dan nu door het stof? Omdat PS en MR dat eisen. Niet voor de staatshervorming want daarvoor is geen wijziging van art. 195 nodig, zeker een tijdelijke wijziging niet. Men wil gewoon bijkomende voorrechten voor de Franstaligen in Vlaams-Brabant, hen toegezegd door CD&V en VLD, in de Grondwet betonneren. Daarom past men art. 195 tijdelijk aan om vervolgens terug te vallen op het oude art. 195, zodat een andere politieke meerderheid in de toekomst de facto niet meer aan die Franstalige garanties zou kunnen raken.

Wat de Franstaligen vragen gebeurt dus allemaal supersnel: extra geld voor Brussel staat al in de begroting en bijkomende voorrechten voor Franstaligen in Vlaams-Brabant giet men in grondwettelijk beton. Wat de Vlamingen vragen, dat is voor later. Als CD&V en VLD braaf alles blijven slikken van de Franstalige belastingregering, dan krijgen ze op het eind van de rit, zo in 2014, hun beperkte staatshervorming. Een suikerklontje.