Wetsvoorstel 'Discreet bevallen' na zomerreces in de Senaat

25 juli 2012, over deze onderwerpen: Gezondheidszorg, Welzijn, Ziekenhuizen

Deze ochtend bracht Belga het nieuws dat in het vondelingenluik van de Antwerpse vzw Moeders voor Moeders gisteren een pasgeboren baby werd gelegd. Senator Elke Sleurs meldt naar aanleiding hiervan dat de Senaat net voor het zomerreces het wetsvoorstel 'Discreet bevallen' in overweging heeft genomen. Het wetsvoorstel zal na de zomer in de Senaat besproken worden.
 
De voorgestelde wijzigingen maken het mogelijk dat een vrouw, zonder zich zorgen te moeten maken over de veiligheid en de gezondheid van zowel zichzelf als haar kind, onder medische begeleiding kan bevallen in een ziekenhuis.
 
Huidige situatie in België

  • Wanneer iemand ongewenst zwanger is en dit uit de openbaarheid wenst te houden, dan is het op dit ogenblik onmogelijk om bij de bevalling een partiële of volledige anonimiteit te waarborgen. Hierdoor zal de vrouw ofwel anoniem in Noord-Frankrijk bevallen, ofwel bevallen zonder enige vorm van medische begeleiding.
  • In België telt namelijk het adagium 'mater semper certa est' altijd: de vrouw die bevalt, is automatisch de moeder en wordt als dusdanig op de geboorteakte ingeschreven, waardoor de afstamming komt vast te liggen.
  • Aangezien de (biologische) moeder dus steeds op de geboorteakte vermeld wordt, is discreet of anoniem bevallen niet mogelijk en kan het kind of zijn voogd, zonder problemen de identiteit van de biologische ouder achterhalen. Op de geboorteakte wordt immers zowel de oorspronkelijke naam als de naam die het kind uiteindelijk zal dragen, ingeschreven.

Gevolgen

  • Heel wat vrouwen beslissen om in Frankrijk te bevallen. Daar is het mogelijk om te bevallen zonder dat haar naam op de geboorteakte staat. De vrouw heeft er de keuze om geen enkel spoor omtrent haar identiteit na te laten. Dit gebeurt in 75 % van de gevallen.
  • Heel wat kinderen worden op die manier het recht om hun biologische afkomst te kennen ontzegd. Dit kan naast psychologische gevolgen voor het kind ook gevolgen hebben voor de fysieke gezondheid.
  • Niet alleen het kind, maar ook de afstandsmoeder die in Frankrijk anoniem bevalt, heeft baat bij een aanpassing van de wetgeving. Zij kan, in tegenstelling tot een vrouw die haar kind ter adoptie afstaat, niet rekenen op begeleiding na de bevalling.

Buitenland
 

  • Anoniem bevallen wordt, naast in Frankrijk en Italië, ook in Oostenrijk en Luxemburg wettelijk omkaderd. Bulgarije, Roemenië en Duitsland, houden er een gedoogbeleid op na. Vondelingenschuiven worden toegelaten in Duitsland, Italië en Oostenrijk.
  • In Polen en Tsjechië wordt anoniem bevallen verboden noch gedoogd, maar worden vondelingenschuiven oogluikend toegelaten. België kent één vondelingenluik.
  • Elke vorm van kindverlating wordt bestraft in Denemarken, Nederland, Noorwegen en Groot-Brittannië.

Doel Wetsvoorstel

  • Dit wetsvoorstel probeert tegemoet te komen aan de nood om discretie te bieden aan deze vrouwen, zonder dat dit de deur openstelt voor misbruiken.
  • Dit wetsvoorstel wil komaf maken met de beperkingen inzake discreet bevallen die de Belgische wetgeving bevat. De voorgestelde wijzigingen maken het mogelijk dat een vrouw, zonder zich zorgen te moeten maken over de veiligheid en de gezondheid van zowel zichzelf als haar kind, onder medische begeleiding kan bevallen in een ziekenhuis.

Krachtlijnen Wetsvoorstel

  • De indieners van het wetsvoorstel stellen voor om in specifieke gevallen niet af te stappen van het hierboven al aangehaalde principe 'mater semper certa est' maar dit te vervangen door het begrip 'mater temporarius secreta est' door de huidige adoptieprocedure aan te passen.
  • Het principe van 'mater temporarius secreta est' houdt in dat de ambtenaar van de burgerlijke stand, bij wie de geboorte nog steeds moet aangegeven worden, zich beroept op het beroepsgeheim om de identiteit van de moeder niet over te maken aan het Rijksregister Een databank die alle persoonsgebonden gegevens verzamelt van iedere Belg en vreemdeling die legaal in België verblijft. Die gegevens zijn afkomstig uit het bevolkingsregister, vreemdelingenregister (bijgehouden door de gemeenten) en wachtregister (bijgehouden door de Dienst Vreemdelingenzaken). Voor het beheer ervan staat de FOD Binnenlandse Zaken in. Door het unieke rijksregisternummer kan de overheid snel en efficiënt personen identificeren en moet zij niet telkens opnieuw de gegevens opvragen bij de burger. rijksregister .
  • In plaats van de naam voor altijd geheim te houden, geeft de ambtenaar van de burgerlijke stand, deze samen met andere persoonlijke gegevens van de ouder(s) door aan een centrale autoriteit die als 'trusted third party' (TTP) zal optreden.
  • Deze nog op te richten onafhankelijke dienst bewaart deze gegevens op een veilige manier, regelt de psychologische begeleiding van de afstandsmoeder en bemiddelt tussen de verschillende partijen als het kind later informatie wenst over zijn biologische ouder(s) of er in contact mee wenst te komen.
  • Het kind kan via deze onafhankelijke dienst vragen om in contact te komen met de moeder. Dit is mogelijk vanaf de meerderjarigheid of vanaf de mogelijkheid tot onderscheidingsvermogen.