Werkonwilligen riskeren meer kans op sanctie sinds VDAB bevoegd is

24 oktober 2019, over deze onderwerpen: Werken, Werk zoeken en werkloosheid, Activering

Op vraag van Vlaams Parlementslid Axel Ronse hield het Vlaams Parlement zonet een hoorzitting met Wim Adriaens (topman VDAB De Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding (VDAB) is een Vlaamse overheidsdienst die vraag en aanbod op de arbeidsmarkt samenbrengt, bemiddelt voor werkzoekenden en hen naar werk begeleidt via een traject op maat. In het kader van de zesde staatshervorming werd ook de controle en sanctionering van werkzoekenden, een vroegere RVA-bevoegdheid, in 2016 een taak van de VDAB. De Waalse tegenhanger van de VDAB is Forem en de Brusselse Actiris. VDAB ) en Hilde Eestermans (directeur controledienst VDAB).

Aanleiding was een recent artikel in De Morgen dat expliciet stelde dat VDAB ‘niet mee kan’ inzake het sanctioneren van werkonwillige werklozen. Ronse: “Sancties zijn voor ons geen doel op zich. Uitstroom naar werk wel. Toch is het erg belangrijk dat wie weigert in te gaan op een sollicitatiegesprek, opleiding of stage gesanctioneerd wordt. Een werkloosheidsuitkering is geen vrijblijvende zaak.”

Uit de hoorzitting blijkt dat VDAB in tegenstelling tot de eerdere berichtgeving wel degelijk strenger sanctioneert dan de RVA De Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA) of Office National de l'Emploi (ONEM) is een federale openbare instelling van Sociale Zekerheid. De RVA past het stelsel van de werkloosheidsverzekering toe en bepaalt onder meer het recht op en de omvang van uitkeringen. De RVA is ook bevoegd voor bepaalde tewerkstellingsmaatregelen en voor het stelsel van tijdskrediet en loopbaanonderbreking. De Belgische federale regelgeving wordt uitgevoerd door de RVA. RVA toen die bevoegd was. In 2014 en 2015 kregen respectievelijk 20,4 procent en 14,90 procent van de werkonwillige werkzoekenden een verwittiging of sanctie. Toen was de RVA bevoegd. In 2018 kreeg 21,20 procent van de werkonwillige werkzoekenden een verwittiging of sanctie. Ronse: “Hiermee is duidelijk dat VDAB wel degelijk haar verantwoordelijk neemt. Ik hoop dat RVA dergelijke onjuiste informatie over nota bene Vlaamse bevoegdheden vanaf nu achterwege laat. Het is al de derde keer dat zo’n kwalijke perceptie wordt opgewekt. Het is geen goede zaak dat men de indruk wekt dat wie hardnekkig weigert om te werken daar zomaar mee weg kan.”

Ronse pleitte er in de commissie Werk ook voor dat VDAB zich nog extra zou toeleggen op controle naar het actief zoekgedrag van werkzoekenden. Op vandaag gaat veel van de inspanning naar de vraag of de werkzoekende effectief ingaat op wat hem concreet wordt aangeboden, maar veel minder naar welke zoekinspanningen hij zelf levert. Tot slot concludeerde Ronse dat de ‘passieve’ en ‘aangepaste’ beschikbaarheid de inspanningen inzake activering van de VDAB bemoeilijkt. “De federale regering zou beter komaf maken met die statuten. Laat VDAB op maat bepalen per werkzoekende wat de afspraken rond beschikbaarheid moeten zijn.”