Vragen bij start toetredingsonderhandelingen met Albanië en Noord-Macedonië als teken dat EU operationeel is in coronatijden

25 maart 2020, over deze onderwerpen: Europees beleid

Alle hens aan dek in de strijd tegen het coronavirus, of toch niet? “Als het aankomt op de uitbreidingsagenda willen sommige EU-leiders van geen wijken weten. Ze beslisten de toetredingsonderhandelingen met Albanië en Noord-Macedonië toch te starten. Daar stel ik mij toch vragen bij”, aldus federaal Parlementslid Anneleen Van Bossuyt.

In tijden waarin de Europese Unie de ene crisis na de andere moet doorstaan, denk aan de eurocrisis, migratiecrisis, Brexit en nu de coronapandemie lijkt een verdere uitbreiding niet meteen aangewezen. Ook de laatste uitbreidingsronde met Roemenië en Bulgarije is nog niet goed verteerd. Was hun toetreding niet voldoende bewijs dat het onverstandig is landen te laten toetreden tot de Europese Unie als ze niet aan alle toetredingscriteria voldoen?

Dit besef is bij sommigen gelukkig toch al gerijpt. Het openen van de onderhandelingen werd al verschillende keren uitgesteld onder druk van Nederland, Denemarken en Frankrijk. Als je niet verblind bent door het uitbreidingsoptimisme dan besef je dat nieuwe lidstaten ook moeten passen binnen de groep. Dan gaat het om respect voor de mensenrechten en de rechtsstaat, een goed werkende markteconomie hebben en het geldende Europese recht kunnen implementeren.

De trein is nu helaas vertrokken. Maar het verzet was niet geheel voor niets. De Unie heeft voor een stuk erkend dat het toetredingsproces strenger moet. Voortaan wordt nog meer nadruk gelegd op de conditionaliteit en het nakomen van verplichtingen. Nieuw is ook dat het proces kan teruggedraaid worden en stop gezet. Zeker goede elementen, al zullen we er vooral over moeten waken dat ze in de praktijk zullen toegepast worden.

Want vooral bij de toetreding van Albanië, een land waar de corruptie nog welig tiert, stellen we ons de meeste vragen. De EU komt daar nu deels aan tegemoet door extra voorwaarden te stellen alvorens de onderhandelingen met dit land ook effectief zullen starten. Zo moet het land garanderen dat er een transparante financiering komt van politieke partijen en kiescampagnes, de nodige juridische hervormingen doorvoeren en het fenomeen van de ongegronde asielaanvragen door haar burgers in andere lidstaten aanpakken.

Als partij zullen we er alvast nauwgezet toezien op een strikte monitoring van de aangescherpte voorwaarden. Het toetredingsproces moet ten allen tijde omkeerbaar zijn en de pretoetredingssteun voorwaardelijk. We vragen ook een differentiatie tussen Albanië en Noord-Macedonië, hun dossiers mogen niet zomaar gekoppeld blijven. De Unie moet een exclusieve club blijven, waar iedere lidstaat een meerwaarde betekent. Elk land moet dan ook op zijn eigen verdiensten in haar eindexamen slagen.