Vlaanderen gaat voortaan ook daders van huiselijk geweld opvolgen in het belang van de slachtoffers

15 januari 2020, over deze onderwerpen: Justitie

Daders die een tijdelijk huisverbod krijgen zullen voortaan opgevolgd worden door de Justitiehuizen van Vlaams minister van Justitie en Handhaving, Omgeving, Energie en Toerisme Zuhal Demir. Tot op heden was er bij uithuisplaatsing enkel opvolging en begeleiding van de slachtoffers. “Je moet met die daders aan de slag om slachtoffers te beschermen. Dat is de enige manier om problemen zoals intrafamiliaal geweld of kindermishandeling echt aan te pakken”, aldus de minister.

Een vader die de moeder, al dan niet in het bijzijn van de kinderen, slaat. Een kotstudent die agressief is naar zijn medestudenten in een studentenhuis. Het zijn enkele van de situaties waarbij een procureur beslist om een meerderjarige persoon uit huis te plaatsen omdat zijn of haar aanwezigheid een ernstig en onmiddellijk gevaar oplevert voor de veiligheid van andere inwonenden. Het gaat dan om een periode van 14 dagen, die door de familierechter kan worden verlengd met ten hoogste drie maanden.

Federale wetgeving verhinderde Vlaanderen tot op heden de mogelijkheid om daders bij uithuisplaatsingen op te volgen. Daar komt vandaag verandering in, met de inwerkingtreding van een nieuwe wet en omzendbief die het mogelijk maken voor de 14 Vlaamse Justitiehuizen om ook met daders aan de slag te gaan.

Nieuwe slachtoffers voorkomen
“Een goed beleid focust op twee zaken. Enerzijds bescherming van slachtoffers door daders te veroordelen en straffen consequent uit te voeren. Anderzijds bescherming van slachtoffers door een betere opvolging van daders”, zegt Demir.

Daarom kunnen en zullen voortaan slachtoffers én daders door de justitieassistenten opgevolgd worden.

“Onder andere via de Family Justice Centers, experten intrafamiliaal geweld en kindermishandeling en de justitieassistenten zelf, die al veel ervaring hebben op dit vlak, zal met daders aan de slag gegaan worden. Zij weten als geen ander welke aanpak voor daders en potentiële daders geschikt is. Op die manier kunnen vaak complexe en ontvlambare leefsituaties bekoelen zodat na het huisverbod een leefbare situatie ontstaat en geen nieuwe slachtoffers voorkomen.”

“Investeren in daderopvolging en schuldinzicht is een investering in de slachtoffers. Daders confronteren met hun daden en aansturen op gedragswijziging is daarbij een prioriteit”, meent Demir.

Justitieassistenten extra opleiden
De justitieassistenten zullen daarom ook bijkomend opgeleid rond intrafamiliaal geweld en tijdelijk huisverbod. Ze zullen tijdens dit traject verslag uit aan de familierechter zodat die kan beslissen over een mogelijke verlenging van het huisverbod.

Daarnaast vraagt de minister ook bijzondere aandacht wanneer kinderen in het spel zijn.

“Kinderen zijn altijd het slachtoffer bij intrafamiliaal geweld. Onze justitieassistenten zullen dus zeker en vast in ieder dossier de kindreflex moeten hebben. We moeten de meest kwetsbaren, die zich vaak zelf niet kunnen uitdrukken, voldoende beschermen.”

Limburg koploper in tijdelijke huisverboden
“Huiselijk geweld, partner geweld. Het is geen marginaal fenomeen. Het gebeurt achter de voordeuren van alle sociale klassen. En een huisverbod is een deel van de oplossing. Een deel van de oplossing die veel te weinig wordt gebruikt. Slechts ongeveer 170 gevallen per jaar in Vlaanderen. Ter vergelijking: volgens sommige studies is 15 procent van de Vlamingen slachtoffer van fysiek, huiselijk geweld in de laatste twaalf maanden.”

Bovendien wordt het tijdelijk huisverbod nog niet in alle regio’s evenveel toegepast. De procureurs van het gerechtelijk arrondissement Limburg maken er het meest gebruik van. In 2018 gebeurde dat in 100 gevallen, dat is 59 procent van alle tijdelijke huisverboden in dit land. In gerechtelijk arrondissement Antwerpen gebeurde dat in 50 gevallen. In andere arrondissementen in Vlaanderen gebeurde dat niet in 2018.

Door de nieuwe aanpak zullen procureurs mogelijk vaker gebruik maken van tijdelijke huisverboden. Een van de redenen om er geen gebruik van te maken was immers de afwezige opvolging van daders.

Tijdelijke huisverboden mogen zeker niet verward worden met straffen voor daders. Het is een instrument gericht op het voorkomen van escalatie in leefsituaties, vaak nog vooraleer feiten gepleegd werden. Een ernstig en onmiddellijk gevaar is voldoende.

Demir benadrukt tot slot dat de opvolging een mogelijke vervolging van daders door de rechtbank en slachtoffers niet uitsluit.