Vlaamse Regering pakt taalachterstand kleuters aan

23 maart 2020, over deze onderwerpen: Nederlands leren, Kleuterschool en basisonderwijs, Coronacrisis

Vanaf volgend schooljaar (2020-2021) wordt de leerplichtleeftijd verlaagd van 6 naar 5 jaar. Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts grijpt de wijziging aan om te verhinderen dat kinderen moeten starten aan de lagere school met een taalachterstand. In de derde kleuterklas zal rond november een taalscreening afgenomen worden. Kinderen met taalachterstand moeten dan in de rest van het jaar bijgewerkt worden. Blijkt de achterstand op het einde van het jaar alsnog te groot, dan kan de klassenraad beslissen dat het jaar moet worden overgedaan. Indien ouders dat advies naast zich neerleggen, dan moet de leerling in het eerste leerjaar een taalbadklas of een volwaardig alternatief volgen. Dit alles heeft Weyts vastgelegd in het nieuwe Onderwijsdecreet, dat de Vlaamse Regering goedgekeurd heeft. “We moeten absoluut vermijden dat kinderen met een achterstand beginnen aan het eerste leerjaar”, zegt Weyts. “En dus moeten we kordater optreden. Wie een taalachterstand heeft, loopt vaak ook achterstand op in andere vakken. Gelijke kansen zijn onmogelijk als je ongelijk aan de start komt.” Voor de taalbadklassen en de andere taalintegratietrajecten worden extra miljoenen vrijgemaakt.

Scholen en leerkrachten werken zich tijdens de coronacrisis krom om kinderen te blijven opvangen en om leerlingen vanop afstand te begeleiden. Ondertussen wil Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts vooruitkijken naar het volgend schooljaar. Zo moesten er nog heel wat knopen doorgehakt worden over de derde kleuterklas, omdat de leerplicht vanaf volgend schooljaar daalt naar 5 jaar. Om scholen en ouders op tijd de nodige duidelijkheid te geven, heeft de Vlaamse Regering nu een nieuw Onderwijsdecreet goedgekeurd. 

De Vlaamse Regering heeft beslist dat vijfjarigen vanaf volgend schooljaar minstens 275 halve dagen aanwezig moeten zijn in een erkende kleuterschool. Niet elke afwezigheid moet dus geregistreerd en gewettigd worden. “Elke extra dag in de kleuterklas telt”, zegt Weyts. “We geven op deze manier extra leerkansen aan kinderen, zonder extra planlast voor scholen.”

Weyts grijpt de verlaging van de leerplicht ook aan om sterker in te zetten op het Nederlands. Nieuwe cijfers gaven onlangs nog aan dat 1 op 4 kleuters (24 procent) thuis geen Nederlands spreekt. Amper 10 jaar geleden was dat nog maar 16 procent. Ook algemeen daalt de kennis van het Nederlands in ons onderwijs. Niet toevallig illustreert het internationale PISA-onderzoek dat ook onze globale onderwijskwaliteit daalt. “De kwaliteit van ons onderwijs begint bij het Nederlands. Kennis van het Nederlands is de sleutel tot álle andere kennis” zegt Weyts. Daarom zal hij vanaf het schooljaar 2021-2022 rond de herfstvakantie een taalscreening laten afnemen bij alle leerlingen van de derde kleuterklas. Indien nodig kan de rest van het schooljaar nog gewerkt worden aan een goede taalbeheersing. Dat kan via een taalbadklas, voltijds of halftijds, of een gelijkwaardig alternatief, vanzelfsprekend ook voltijds of halftijds.

Blijkt de taalachterstand op het einde van het schooljaar toch nog te groot, dan kan de klassenraad beslissen dat het jaar moeten worden overgedaan. Indien ouders dat advies naast zich neerleggen dan moet de leerling in het eerste leerjaar verplicht een taalbadklas of een volwaardig alternatief volgen. “Als er taalachterstand is, dan móeten we die aanpakken. We laten dat niet langer blauw-blauw. En als het moet, dan pakken we dat aan met een voltijds taalbadjaar. Dit gaat over gelijke kansen. Hoe kan je praten over gelijke kansen als je kinderen ongelijk aan de start laat vertrekken? Geen zachte heelmeesters meer” stelt Weyts. Hij maakt daarvoor een pak geld vrij: tot 20 miljoen euro extra per jaar voor taaltrajecten. “We zetten hier zo zwaar op in, omdat we willen vermijden dat kinderen hun hele schoolcarrière en daarna achterop moeten hinken. Het derde kleuterklas zal meer dan ooit een warm leerbad worden.”