Steeds meer inburgeringscontracten in Vlaanderen

8 april 2020, over deze onderwerpen: Inburgering, Coronacrisis

Het aantal afgesloten inburgeringscontracten in Vlaanderen stijgt. Dat blijkt uit de cijfers voor 2019, opgevraagd door Vlaams volksvertegenwoordiger Maaike De Vreese bij bevoegd minister Bart Somers. De Vreese: “Het aantal afgesloten inburgeringscontracten stijgt. Dat is een goeie zaak. Het zou nog beter zijn dat we naast de verplichte inburgeraars ook maximaal de zogenaamde ‘rechthebbende’ inburgeraars bereiken.” Meer trajecten betekent ook meer kosten. “Uiteraard heeft deze regering momenteel andere prioriteiten, maar eens ze terug dossiers gaat oppikken los van de coronacrisis moet er wel werk worden gemaakt van een betalend en dus meer kostendekkend inburgeringsbeleid”, zegt De Vreese daarover.

In Vlaanderen tekenen inburgeraars die een inburgeringstraject starten een inburgeringscontract. Dat contract legt de rechten en plichten van de inburgeraar vast. Een aantal inburgeraars zijn wegens hun statuut verplicht in een traject te stappen. ‘Rechthebbenden’ zijn niet verplicht in te stappen, maar hebben wel dat recht. Stappen ze in en ondertekenen ze een contract, dan wordt van hen wel verwacht dat ze dit succesvol afronden.

Evident is dat niet met de coronacrisis. Het Agentschap Inburgering Vlaanderen voert een inburgeringsbeleid. Dat is een begeleide en doelgericht gestuurde vorm van maatschappelijke integratie van mensen van vreemde afkomst. Bedoeling is de nieuwkomers een volwaardige plaats te geven in de samenleving door insluiting in plaats van uitsluiting. De inburgering, met onder meer taallessen en inburgeringscursussen, werd concreet door de deelname van de N-VA aan de Vlaamse regering sinds 2004 en de aanstelling van een minister van Inburgering. Inburgering en Integratie bereikt evenwel nog 90 procent van de cursisten via digitale kanalen. Men zou werk maken om de komende periode de overige 10 procent telefonisch te contacteren. “De cursussen vinden momenteel dus online verder plaats. De impact van corona op het inburgeringsbeleid is nog niet duidelijk. Heeft deze situatie bepaalde gevolgen op de voorziene hertekening van het inburgeringstraject, bijvoorbeeld qua timing? Is de versnelde digitale omschakeling positief ervaren en kunnen we hier verder op inzetten? Dat wil ik alvast aan bod brengen bij een speciale coronagedachtewisseling in de bevoegde commissie in het parlement.”

Nieuwe cijfers: steeds meer inburgeraars
Waar de laatste Vlaamse Migratie- en Integratiemonitor cijfers bevat van het aantal afgesloten inburgeringscontracten en het aantal behaalde inburgeringsattesten tot 2017, komt De Vreese nu met de meest recente cijfers, tot en met 2019. “We zien dat het aantal personen met een inburgeringscontract stijgt. In 2019 waren er 22.970 personen met een inburgeringscontract, in 2018 waren dat er 21.582 en in 2017 waren dat er 21.771”, aldus De Vreese. Die 22.970 inburgeraars bestond vorig jaar uit 9.490 personen verplichte inburgeraars en 13.476 rechthebbende inburgeraars (en 4 personen in de categorie ‘onbepaald’). Een grote meerderheid kwam van buiten de EU (18.093). Tevens waren er 4.581 EU-onderdanen – deze tekenden allen vrijwillig een inburgeringscontract.

Het aantal afgesloten inburgeringscontracten stijgt. Dat is een goeie zaak. “Nog beter zou zijn indien we naast de verplichte inburgeraars ook nog meer de zogenaamde ‘rechthebbende’ inburgeraars bereiken”, aldus De Vreese. Meer instappers betekent ook meer kosten voor de overheid. “Uiteraard heeft deze regering momenteel andere prioriteiten, maar eens ze terug dossiers gaat oppikken los van de coronacrisis moet er wel werk worden gemaakt van een betalend en dus meer kostendekkend inburgeringsbeleid”, aldus De Vreese. “Zo staat het ook in het regeerakkoord. Daardoor zullen inburgeraars een billijke financiële vergoeding moeten betalen voor o.a. een cursus maatschappelijke oriëntatie, een cursus Nederlands en de testen die dienen afgelegd te worden.”

Het aantal personen dat op het einde van het inburgeringstraject een attest behaalde bleef stabiel: 16.275 in 2019, in 2018 waren dat er 16.388 en in 2017 waren dat er 16.986.

Asielzoekers
Asielzoekers zijn op dit moment rechthebbend, niet verplicht. Opmerkelijk is de stijging van het aantal contracten in deze categorie: 2.306 in 2019 tegenover 923 in 2018. De Vreese: “Het is - nog steeds volgens het regeerakkoord - de bedoeling dat asielzoekers met de hervorming van het inburgeringsbeleid geen recht meer hebben op een traject. Aangezien zij zolang de procedure loopt niet zeker zijn dat ze erkend zullen worden, willen we hen geen valse hoop geven. Het is vooral belangrijk mensen in te burgeren die hier zijn en zeker blijven.”

Vrouwen boven
Ook in 2019 waren er meer vrouwen (12.570) dan mannen (10.400) die een inburgeringscontract ondertekenden. De Vreese: “Het is uitermate positief dat vrouwen van buitenlandse herkomst actief willen inburgeren. Vaak zijn zij de spil in het gezin en erg betrokken bij de opvoeding van de kinderen.”

De top 10 van inburgeraars gerangschikt naar nationaliteit tenslotte: Marokkanen (2.668), Afghanen (1.276), Roemenen (1.243), Turken (1.069), Syriërs (1.065), Palestijnen (974), Bulgaren (845), Indiërs (678), Polen (647) en Irakezen (596).