Raad van Europa vraagt om anonimiteit van donoren af te schaffen

5 februari 2019, over deze onderwerpen: Gezondheidszorg

De commissie Sociale Zaken, Volksgezondheid en duurzame ontwikkeling van de Raad van Europa heeft unaniem een zogenaamde draft recommendation aangenomen waarin ze vraagt dat de lidstaten een verbod instellen op anonieme gametendonatie. De Raad is van mening dat de anonimiteit van donoren op onevenredige wijze afbreuk doet aan het recht van het kind om zijn identiteit te kunnen vormen. Bovendien geeft de anonimiteit problemen op vlak van volksgezondheid, donorkinderen hebben bijvoorbeeld geen toegang tot de medische geschiedenis van hun donorouder.

“Ik ben verheugd dat de Raad van Europa deze conclusies trekt”, zegt Valerie Van Peel. “Ik heb begin deze legislatuur een wetsvoorstel neergelegd om exact te bereiken wat de Raad van Europa vandaag vraagt. Ik probeer dit al jaren op de agenda te plaatsen, maar ik vind hier voorlopig te weinig medestanders om onze wetgeving te wijzigen. Hopelijk betekent dit advies een kentering en zijn de geesten voldoende gerijpt om de wetgeving aan te passen.”

Het wetsvoorstel heft de anonimiteit van toekomstige eicel- en spermadonoren op, zodat het recht van het kind op het kennen van zijn afkomst de plaats krijgt die het verdient. Daarbij worden de belangen van de wensouders en donoren niet uit het oog verloren. “Ook voor de wensouders is de vraag van hun kinderen om meer informatie op latere leeftijd soms heel confronterend”, leerde Van Peel uit getuigenissen in de Kamer. “De keuze voor anonimiteit, die op het moment van de conceptie het veiligst leek, kan later verkeerd aanvoelen. Dan is er echter geen weg terug. Het is niet juist die keuze bij de ouders te leggen op een moment dat de drang naar een kind zo groot is.”

Net zoals de Raad van Europa vraagt, beoogt het wetsvoorstel de oprichting van een orgaan waar de gegevens van de donoren worden opgeslagen. Het zogenaamde Bewaar- en Beheersinstituut voor Donorgegevens (BBID) zal alle gegevens van eicel- en spermadonoren centraal bijhouden en beheren. Als onafhankelijke instantie zal het BBID bovendien bemiddelen tussen alle betrokkenen. Zogenoemde donorkinderen zullen er vanaf hun twaalf jaar terechtkunnen voor de medische en niet-identificeerbare gegevens van hun donor. En vanaf zestien jaar voor de identificeerbare gegevens. “Als wetgever hebben we de rechten van die kinderen te lang genegeerd”, vindt Van Peel. “Eindelijk tijd dat we dat rechtzetten.”