Niet langer wegkijken van homovervolging in Tsjetsjenië

29 juni 2018, over deze onderwerpen: Holebi's en transgenders, Anders durven denken en doen

"Een grote doorbraak voor de onmenselijke behandeling van Tsjetsjeense holebi's", zegt Vlaams Parlementslid Piet De Bruyn over zijn rapport dat goedgekeurd werd in de Raad van Europa. Een jaar geleden werd duidelijk dat in Tsjetsjenië homo's stelselmatig worden opgepakt, mishandeld en zelfs vermoord. “Het rapport stelt vast dat ondanks eerdere politieke druk Rusland heel weinig deed om de mensenrechten in Tsjetsjenië te beschermen. Het heeft ook nog steeds geen onpartijdig onderzoek geopend naar de problematiek, zelfs niet nadat een slachtoffer een officiële klacht indiende.” Het rapport is zelf geen strafrechtelijk onderzoek. Die verantwoordelijkheid ligt bij Rusland. Het rapport geeft de Raad van Ministers wel de opdracht zelf een onderzoek te starten indien Rusland weigert dit te doen of doet op een wijze die niet beantwoordt aan de voorwaarden die in het rapport worden aangegeven. Tegelijkertijd vraagt het rapport aan alle 47 lidstaten van de Raad van Europa om asiel te verlenen aan Tsjetsjenen die slachtoffer werden van deze gruwelijke golf van homovervolging en hen bescherming te bieden, ook voor de directe dreiging vanuit de Tsjetsjeense Diaspora De grootschalige verspreiding van een volk of religieuze groep over verschillende delen van de wereld. Ook wel: de verspreide delen van een volk of religieuze groep. Een bekend voorbeeld is de Joodse diaspora. diaspora . Piet De Bruyn: “Dit rapport is dus geen finale stap. Integendeel, het is een onmisbare schakel voor een volgende stap om deze misdaden niet langer ongestraft te laten.”

Meer dan een jaar geleden werd de omvang en de gruwelijke aard van de systematische homovervolging in de Russische autonome republiek Tsjetsjenië onder de aandacht van de internationale gemeenschap gebracht door uitgebreide berichtgeving in de Russische onafhankelijke krant Novaya Gazeta. Mensenrechtenorganisaties voerden diepgaand onderzoek en rapporteerden over de zware, onmenselijke behandeling van opgepakte homoseksuele mannen. Ze worden er zwaar mishandeld en zelfs vermoord. “Getuigen spreken onafhankelijk van mekaar van ontvoering, onrechtmatige vrijheidsberoving, foltering, onmenselijke behandeling en dreiging met de dood”, aldus De Bruyn.

De omvang van de vervolgingen maakt duidelijk dat dit enkel kon gebeuren met directe betrokkenheid van de Tsjetsjeense overheid. “Het precieze aantal slachtoffers kan zonder officieel en volledig onderzoek niet worden vastgesteld, maar gezien de beperkte grootte van de samenleving én de vele getuigenissen kunnen we stellen dat een zeer aanzienlijk deel van de LGBTI gemeenschap het slachtoffer werd. Tot op heden zijn bovendien heel wat personen die werden opgepakt nog steeds vermist. Een aantal zal waarschijnlijk ergens ondergedoken leven, maar evenzeer moeten we aannemen dat een aantal onder hen ondertussen werd vermoord."

Ramzan Kadyrov is waarnemend president van Tsjetsjenië en wordt daarin gesteund door de Russische president Poetin. Kadyrov heeft meermaals in publieke verklaringen aangegeven dat hij het zijn taak vindt de samenleving te zuiveren van alle abnormaliteiten en afwijkingen zoals gebruik van drugs en alcohol of homoseksualiteit.

Vlaams volksvertegenwoordiger Piet De Bruyn is lid van het parlement van de Raad van Europa PACE (Parliamentary Assembly of the Council of Europe). Zijn rapport over de kwestie werd na veel diplomatie achter de schermen unaniem goedgekeurd.  De Bruyn: “Het rapport wijst Rusland op haar plichten als lid van de Raad van Europa tot bescherming van de mensenrechten zoals verwoord in het EVRM. Tegelijkertijd stelt het rapport vast dat ondanks aandringen van internationale partners, Rusland nog steeds geen onpartijdig onderzoek heeft geopend naar de problematiek, zelfs nadat een van de slachtoffers een officiële klacht heeft ingediend.” Het rapport is het eerste rapport van een internationaal politiek orgaan dat zo duidelijk vastlegt wat er gebeurde en dit koppelt aan concrete actie die moet worden ondernomen. Hierbij staat de verantwoordelijkheid van Rusland centraal, maar wordt ook gewezen op de mogelijkheden die bestaan om als internationale gemeenschap het initiatief te nemen bij halsstarrige weigering van Rusland om dit te doen.