Minister Demir wil luchtkwaliteit verder verbeteren met nieuw luchtbeleidsplan

26 oktober 2019, over deze onderwerpen: Leefmilieu, Klimaat

Op voorstel van Zuhal Demir, Vlaams minister van Justitie en Handhaving, Omgeving, Energie en Toerisme, keurde de Vlaamse Regering vandaag een nieuw luchtbeleidsplan goed. Daarmee wordt het ontwerp luchtbeleidsplan bijgestuurd. Het plan bevat niet alleen acties om de luchtkwaliteit in Vlaanderen verder te verbeteren, door de tijdige goedkeuring van dit Luchtbeleidsplan voorkomt Demir dwangsommen tot 1.000 euro per dag, na een uitspraak van de rechtbank over het plan van haar voorganger.

“De luchtkwaliteit verbetert jaar na jaar, in tegenstelling tot de perceptie”, zegt Demir. “Zo daalde de uitstoot van fijn stof met meer dan een kwart ten opzichte van 2000 en voor stikstofdioxiden ging het bijna om een halvering. De uitstoot van zwaveldioxide bedroeg in 2017 nog een kwart ten opzichte van 2000. Vlaanderen haalt bovendien alle Europese emissiedoelstellingen.”

“Als we samen alle verschillende acties uit dit plan tot een goed einde brengen, dan herleiden we het aantal woonlocaties die aan te hoge concentratie stikstofdioxide worden blootgesteld tot nul. Maar uiteraard zal de uitvoering van het plan gemonitord moeten worden en waar nodig bijgestuurd”, besluit Demir.

In oktober 2018 droeg de rechtbank na een kortgeding van Greenpeace de Vlaamse Regering op om binnen het jaar over een luchtbeleidsplan te beschikken waarmee zo snel mogelijk de luchtkwaliteitsnormen worden gehaald. Kort daarna gaf ook de Europese Commissie een aanmaning omwille van blijvende overschrijdingen. Op basis van die bezwaren en opmerkingen uit het openbaar onderzoek, werd het plan bijgestuurd.

Minder uitstoot door transport
In het luchtbeleidsplan tekent minister Demir het traject uit om de luchtkwaliteit in Vlaanderen tegen 2030 fors te verbeteren, niet alleen voor stikstofdioxide, maar ook voor andere luchtvervuilende stoffen zoals fijn stof. Daarvoor zijn inspanningen nodig op het vlak van mobiliteit. “Tegen 2030 moet het aantal gereden voertuigkilometers over de weg dalen met 12 procent in vergelijking met 2015. Dat kunnen we enkel bereiken door de Vlaming voldoende alternatieven te geven voor de wagen”, zegt Demir.

Waar het vorig luchtbeleidsplan nog uitging van de invoering van de kilometerheffing voor personenwagens als zaligmakend, bevat het nieuwe plan acties om te gaan naar een ambitieuze modal shift waarbij minstens 40 procent van de verplaatsingen in Vlaanderen op een duurzame manier gebeurt en zelfs minstens 50 procent in de regio’s Antwerpen, Gent en de Vlaamse rand rond Brussel. Samen met de vervoerregio’s worden regionale mobiliteitsplannen gemaakt waarbij meer fietsinvesteringen en collectief vervoer onmisbare schakels zijn.

Van lage emissiezones tot ultralage emissiezones
De stad Antwerpen toonde met de invoering van een Lage Emissiezone (LEZ) sinds 2017 dat de uitstoot van fijn stof van het wegverkeer sterk daalt. Gent voert een LEZ in vanaf 1 januari 2020, de stad Mechelen en de gemeente Willebroek streven ernaar om vanaf 2021 een LEZ in te voeren. Enkele andere Vlaamse gemeenten onderzoeken momenteel nog het potentieel en de haalbaarheid.

“Gemeenten die beslissen om een Lage Emissiezone (LEZ) in te voeren kunnen rekenen op ondersteuning van de Vlaamse overheid. Om lokale overheden de mogelijkheid te geven om de lokale luchtverontreiniging sneller te doen dalen komt er een wetgevend kader voor ultralage-emissiezones (ULEZ)”, zegt Demir.

Vrachttransport zo duurzaam mogelijk
“Om vrachtwagens van de weg te halen en richting de binnenvaart te verschuiven, werken we de huidige missing links en bottlenecks weg en gebeuren investeringen in brugverhogingen. Sectororganisaties en bedrijven worden gevraagd om in te zetten op een verdere optimalisatie van de belading. De duurzaamste kilometer is de kilometer die niet afgelegd wordt”, luidt het.

Om voor een doorbraak te zorgen van alternatieve voertuigtechnologieën zoals elektriciteit, aardgas of waterstof stimuleert Vlaanderen verder de vergroening van de voertuigmarkt en wordt de laad-en tankinfrastructuur verder uitgerold. De (zee-)scheepvaart vergroenen we door de uitbouw van walstroomvoorzieningen.

Burgers en bedrijven stimuleren
Om Vlamingen en Vlaamse bedrijven aan te zetten om alternatieve vervoersmiddelen te gebruiken wil de Vlaamse Regering bijkomende stimuleringsmaatregelen uitwerken. Daarvoor zal ze samen met sectororganisaties, bedrijven en verenigingen aan de slag gaan.

Het plan zet in op betere luchtzuiveringssystemen voor stallen in de landbouwsector en doet voorstellen voor het emissiearm aanbrengen van mest op land.

Ook het nieuwe Vlaamse regeerakkoord noopt tot wijziging van het luchtbeleidsplan. De kachelpremie en de premie voor zero emissievoertuigen worden geschrapt. Er wordt ook een uitfasering voorzien voor onderhoudstoestellen van openbare besturen met vervuilende 2-taktmotoren.