Hoog tijd dat we het asbestfonds hervormen en slachtoffers hun rechten teruggeven

14 september 2018, over deze onderwerpen: Gezondheidszorg, Asbest

Vandaag bericht De Standaard over het doctoraat van VUB-onderzoeker Laura van de Borre waaruit blijkt dat het aantal asbestslachtoffers in ons land piekt. En het asbestfonds niet de nodige rechten verzekert voor de slachtoffers.

Geen verrassing voor Kamerlid Valerie Van Peel die hiervoor al langer ijvert met een wetsvoorstel. “Dat de familie Jonckheere ondanks de vele slachtoffers in ons land tot op vandaag zo goed als alleen stond in haar juridische strijd tegen Eternit is schrijnend, maar gezien de wetgeving rond het Asbestfonds perfect te verklaren”, zegt Van Peel. “En daar moet verandering in komen. Met ons wetsvoorstel geven we elk asbestslachtoffer de kans een zaak aan te spannen. Ook als ze al gebruik hebben gemaakt van het Asbestfonds. En ook de verjaringstermijn moet, gezien de aard van de ziekte, worden aangepast naar vijf jaar nadat de eerste symptomen opduiken."

“De wetgeving rond het Asbestfonds - die er overigens pas kwam na vele jaren gelobby van de betrokken bedrijven - geeft de asbestslachtoffers op hun sterfbed niet meer dan een schijnkeuze”, verduidelijkt Van Peel. “Met het aanvaarden van een vergoeding uit dat fonds om de hoogoplopende medische kosten te kunnen betalen in de laatste maanden van hun leven, doen zij immers automatisch afstand van hun recht om het verantwoordelijke voormalige asbestbedrijf aan te klagen bij de rechtbank. Omdat hun tijd en energie schaars is - eens de symptomen er zijn, is het een kwestie van weken of maanden - kiest nagenoeg iedereen voor het Asbestfonds. We zijn het grootste asbestland in Europa, maar we hebben de slechtste regeling.” 

Pact met de duivel
Het 'historisch compromis' over het Asbestfonds kwam in 2007 tot stand na uitvoerig overleg met de asbestnijverheid zelf. Het fonds wordt gespijsd door de overheid én alle werkgevers in dit land. En dus niet enkel door die bedrijven die vroeger wetens en willens met asbest zijn blijven werken. “De vervuiler betaalt, het is een mooi principe”, stelt Van Peel. “Maar voor onder andere Eternit was het tot nu toe een ver-van-hun-bed-show. Want wie betaalt er na al die jaren echt, behalve de talrijke slachtoffers die via een pact met de duivel hun rechten moeten afstaan voor een stuiver?” Bovendien is bekend dat Eternit tot op vandaag haar praktijken voortzet in landen als India. In andere landen in Europa vonden al wel heel wat Asbest-rechtszaken plaats, in België slaagde tot nu toe alleen de familie Jonckheere erin Eternit te laten veroordelen tot een schamele tegemoetkoming.

Verjaringstermijn aanpassen
Met Van Peels wetsvoorstel zullen slachtoffers en hun familie zelf kunnen beslissen of ze al dan niet een klacht indienen, ook al hebben ze een vergoeding gehad, zodat ze niet enkel financieel maar ook moreel hun zaak kunnen beslechten. “Het is aan de rechter om te bepalen of en wie verantwoordelijk is”, besluit Van Peel. “En ook de verjaringstermijn moeten we aanpassen, naar een termijn die pas begint te lopen vanaf het moment dat de diagnose wordt gesteld en vijf jaar later verstrijkt. Want vandaag is de juridische termijn van twintig jaar bij het opduiken van asbestgerelateerde ziektesymptomen vaak al lang verstreken.”

Het voorstel werd reeds besproken in commissie en er vonden hoorzittingen plaats. “Er moeten nog enkele juridische aanpassingen gebeuren, maar daarna hoop ik over meerderheid en oppositie heen de nodige steun te vinden.”