Green Deal: kan de Commissie (dure) beloftes ook waarmaken?

11 december 2019, over deze onderwerpen: Economie, Ondernemen, Europees beleid, Klimaat, Innovatie

De 'Green Deal' is hét paradepaardje van de nieuwe Commissie von der Leyen. Vandaag kwam de Commissie haar plannen toelichten in het Europees Parlement. “Over de nood aan een duurzame transformatie en de hoogdringendheid van de klimaatuitdagingen is een brede consensus. Wat we nu nodig hebben, zijn concrete, werkbare en betaalbare oplossingen. Die zullen komen van innovatie, de overheid moet daarbij een stimulerende rol spelen”, aldus Europees Parlementslid Johan Van Overtveldt in een eerste reactie. “Maar cijfers en onderbouwing ontbreken in het voorstel.”

Van Overtveldt ziet zeker een aantal positieve punten in het voorstel: “De Commissie stelt een geïntegreerd plan van aanpak voor, met een kalender. Dat is positief, omdat de strijd tegen klimaatverandering inderdaad vraagt om een globale aanpak, waarbij innovatie, klimaat en ondernemerschap samengaan. De nadruk moet liggen op vooruitgangsdenken, schone technologie en innovatie. Geen doemdenken, maar geloof in onze onderzoekers en ondernemers. Ook de keuze voor meer kringloopeconomie is logisch, aangezien meer dan de helft van de CO2-uitstoot gelinkt is aan materiaalgebruik. Hier zien we voor Vlaanderen, als kringlooppionier, ook heel wat opportuniteiten.”

“Ook de focus op het verschuiven van transport richting binnenvaart en spoor zijn de juiste klemtonen en toont ook het belang aan van het Seine-Schelde-project dat Parijs met Antwerpen verbindt. Ook een doorbraak inzake de IJzeren Rijn die de haven van Antwerpen met het Roergebied verbindt, verdient volop EU-steun. De EU moet trouwens veel meer inzetten op grensoverschrijdende, duurzame verbindingen, met name het spoor (met waterstoftreinen) en de binnenvaart”, aldus N-VA-delegatieleider Geert Bourgeois. 

Toch ziet de N-VA ook ernstige gaten in het plan. “Wat momenteel ontbreekt, zijn de cijfers”, zegt Van Overtveldt. “Timmermans toont zich een man met een plan, maar wij willen graag een becijferd, onderbouwd plan met een beoordeling van de impact. De Commissie denkt dat ze honderden miljarden euro's per jaar nodig heeft. Dat zijn gigantische investeringen. Dit alles is bepalend voor het nieuwe financieel meerjarenplan. Een plan dat bulkt van de ambitie, maar dat onderbouw mist, draagt het risico de doelstellingen te missen én de steun van de Europese burger te verliezen.”

Het voorstel van het 'Eerlijk Transitiefonds', dat regio's die sterk afhangen van fossiele brandstoffen moet toelaten om de energietransitie te maken, is uitgesteld naar januari. “Wij steunen het principe van een rechtvaardige transitie, maar het mag geen mechanisme worden waarin de steun van de Oost-Europese lidstaten wordt afgekocht via massale transfers”, beklemtoont Van Overtveldt. 

Tegelijk hamert Van Overtveldt op concrete, werkbare en betaalbare maatregelen: “Vorige week nog bleek uit een rapport van het Europees milieuagentschap dat er tussen plannen en realisaties een enorme kloof gaapt. Europa stelt heel wat doelstellingen voorop, maar haalt ze niet. De Commissie von der Leyen heeft een dure groene eed gezworen, maar riskeert de doelstellingen niet te halen. Wij pleiten daarom voor voldoende realiteitszin, monitoring en prioritaire acties op die gebieden waar de EU ook globaal het grootste verschil maakt, in het bijzonder voor nieuwe technologieën zoals waterstof, batterijopslag en koolstof als grondstof. Hierin kan de EU pionieren en exporteren naar de rest van de wereld. Wij zeggen ja aan systeemverandering maar steeds binnen een kader van economische groei, marktwerking en met de nodige flexibiliteit voor de lidstaten.” 

“Bovendien zien we nog 'quick-wins' die de EU zelf en meteen kan realiseren, zoals het stopzetten van de maandelijkse verhuis naar Straatsburg. Het Europese apparaat kan én moet zelf het goede voorbeeld geven. Ook de uitvoering van het eengemaakt Europees luchtruim dat een emissiereductie in de luchtvaart van 6 tot 10 procent kan opleveren, ligt binnen handbereik.” 

De N-VA-delegatie vindt ook dat de Europese Commissie het grotere plaatje niet uit het oog mag verliezen. Geert Bourgeois: “Hoewel de EU minder dan 10 procent van de wereldwijde uitstoot vertegenwoordigt, kan ze een voortrekkersrol spelen. Maar als deze 'geopolitieke' Commissie een grotere impact wil hebben, dan moet de EU ook de andere blokken voor hun verantwoordelijkheid plaatsen.”