Geen 50 procent personenbelasting meer op overdracht van een gebouw in erfpacht

19 maart 2019, over deze onderwerpen: Financiën, Lokale overheid, Onroerend erfgoed

Heel wat steden en gemeenten gebruiken de erfpacht om historisch waardevolle sites zoals oude begijnhoven, kloosters of schoolgebouwen te herbestemmen of te laten restaureren. Om het cultureel erfgoed te bewaren wenst de stad of de gemeente wel eigenaar van de grond of gebouw te blijven. Ze verkoopt het goed dus niet, maar vestigt een recht van erfpacht.

Zo werden bijvoorbeeld de huizen op de begijnhoven in Hoogstraten en Turnhout of de oude woningen van de gevangenisbewakers in Wortel Kolonie in erfpacht gegeven. Meestal aan jonge gezinnen, die vaak ook de verplichting op zich namen om de woning te renoveren.

Daarnaast gebruikt de Vlaamse overheid de erfpacht ook om in de rand rond Brussel betaalbare woningen aan te bieden. Het financieel voordeel voor deze gezinnen bestaat er in dat zij de – vaak dure - grond zelf niet moeten aankopen.

Vlaams volksvertegenwoordiger Tine Van der Vloet (N-VA) werd echter door mensen die meer dan 200.000 euro investeerden in hun idyllische woning attent gemaakt op een fiscale angel aan deze gunstige en goedbedoelde regeling. Als de houders van het erfpachtrecht (de erfpachters) hun erfpacht willen overdragen, dan wordt deze verkoopprijs meestal aan 50 procent belast in de personenbelasting. Een gewone verkoop is normaal vrijgesteld van deze belasting. “Eigenlijk kunnen de erfpachters hierdoor hun recht tot nu toe niet overdragen zonder een financiële kater”, stelt federaal volksvertegenwoordiger Sarah Smeyers (N-VA), die het probleem aankaartte in het bevoegde parlement. Dit leidt tot oneerlijke situaties. Bijvoorbeeld als jonge gezinnen van werk veranderen of uit elkaar gaan en hun huis wensen te verkopen, zitten ze geblokkeerd. Ook ouderen die naar een rusthuis wensen te verhuizen, kunnen hun erfpacht niet verzilveren.

Aan dit hoogst onrechtvaardige en onwenselijke fenomeen wordt nu verholpen. Met steun van Open Vld, CD&V en MR keurde de Kamercommissie Financiën het wetsvoorstel van Sarah Smeyers goed. Heel wat erfpachters zullen eindelijk hun plannen om te verhuizen en hun erfpacht over te dragen, kunnen realiseren.

Sarah Smeyers: “Deze wetswijziging komt tegemoet aan een maatschappelijk probleem dat zich al een tijdje stelde. Steeds vaker worden het recht van erfpacht gebruikt om bijvoorbeeld jonge gezinnen de kans te geven ook een woning te verwerven zonder dat ze de dure grond waarop die woning staat, te moeten aankopen. Bij een doorverkoop van dat recht werden ze echter de dupe van een hiaat in de wetgeving. Daar hebben we met deze wetswijziging aan verholpen.”