Eerst lang genoeg bijdragen dan pas sociale rechten opnemen

14 februari 2019, over deze onderwerpen: Werk zoeken en werkloosheid, Uitkeringen

Op vraag van Kamerlid Jan Spooren heeft minister Peeters in de plenaire vergadering formeel bevestigd dat België op het Europese forum ‘vastberaden’ vasthoudt aan het Belgisch standpunt dat er eerst minstens drie maanden moet worden gewerkt in een land, vooraleer men daar aanspraak kan maken op een werkloosheidsuitkering. Bovendien ging hij ook in op de vraag van de N-VA om hiervoor actief steun te zoeken bij onze buurlanden en een aantal andere EU lidstaten. Uitermate belangrijk volgens Jan Spooren: “Voor de N-VA blijft het cruciaal dat je eerst moet bijdragen vooraleer je sociale rechten kan opnemen. Dit is fundamenteel voor de stabiliteit van onze Sociale zekerheid De sociale zekerheid is in België tot nader order federaal. De belangrijkste pijlers van de Belgische sociale zekerheid zijn: de ziekte- en invaliditeitsverzekering (RIZIV), de pensioenen, de werkloosheidsverzekering en de kinderbijslagen. Daarnaast ook nog beroepsziekten, arbeidsongevallen en jaarlijkse vakantie. Sommige Vlaamse partijen ijveren al lang voor de overheveling van (grote delen van) de sociale zekerheid naar gewesten en gemeenschappen. sociale zekerheid , en sociale zekerheidstoerisme hoort niet thuis in het sociale Europa dat wij voor ogen hebben.”

In het kader van nieuwe Europese coördinatieregels voor de sociale zekerheid stelt de EU voor om de toegang tot werkloosheidsuitkering voor werkzoekenden uit andere EU-lidstaten mogelijk te maken na 1 maand werken in België. Sommigen willen dat zelfs terugbrengen tot één dag werken. Bovendien overweegt men toe te laten om deze uitkeringen vervolgens voor 6 maanden of zelfs voor onbepaalde duur te laten meenemen naar het land van herkomst.

“Dit Europese voorstel is bijzonder problematisch”, aldus Jan Spooren. “België is de enige lidstaat in de EU waar de werkloosheidsuitkeringen onbeperkt zijn in tijd, en waar dus de vlotte toegang en onbeperkte export van werkloosheidsuitkeringen van en naar het buitenland een ernstige bedreiging vormt voor het financiële en maatschappelijke draagvlak van onze Sociale Zekerheid.” Dan krijg je de situatie dat men hier één maand komt werken, beroep doet op Belgische uitkering, vertrekt, en dan die Belgische uitkering onbeperkt behoudt. De VDAB De Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding (VDAB) is een Vlaamse overheidsdienst die vraag en aanbod op de arbeidsmarkt samenbrengt, bemiddelt voor werkzoekenden en hen naar werk begeleidt via een traject op maat. In het kader van de zesde staatshervorming werd ook de controle en sanctionering van werkzoekenden, een vroegere RVA-bevoegdheid, in 2016 een taak van de VDAB. De Waalse tegenhanger van de VDAB is Forem en de Brusselse Actiris. VDAB zal hen immers heel moeilijk (of zelfs niet) kunnen controleren. Het is immers aan de lidstaat van herkomst om de werkzoekende op te volgen, waardoor we de plichten die tegenover de rechten staan niet kunnen waarborgen.

Kans is immers groot dat de plichten in land van herkomst niet overeenkomen met plichten die wij opleggen voor behoud van een werkloosheidsuitkering. “Vrij verkeer van werknemers is geen probleem”, zegt Spooren, “maar uit een lidstaat met een heel beperkte werkloosheidsverzekering naar België komen om hier te genieten van onze hogere en in de tijd onbeperkte werkloosheidsuitkeringen is meer dan één brug te ver. De N-VA rekent er dan ook op dat minister Peeters en Europees Commissaris van Sociale Zaken Marianne Thyssen dit niet zullen laten gebeuren.