De Zweedse erfenis

Door Johan Van Overtveldt op 9 april 2019, over deze onderwerpen: Economie, Federale begroting
Begroting, geld en rekenmachine

Johan Van Overtveldt verdedigt op standaard.be het begrotingsbeleid van regering-Michel I. Het beloofde evenwicht is er niet, maar ondanks de moeilijke omstandigheden keerde ze de tanker.

Het lijkt een nationale sport te worden om de economische resultaten van de Zweedse federale coalitie te minimaliseren. Toch vallen enkele opmerkelijke resultaten niet te ontkennen: er zijn meer dan 200.000 bijkomende jobs, er is meer banengroei per procent economische groei dan ooit tevoren en er waren nooit meer mensen aan de slag dan vandaag. De koopkracht, gemeten aan de hand van het reële beschikbare inkomen, steeg gemiddeld met 6 procent en nam toe in alle decielen van de inkomensverdeling. De sociale minima gingen beduidend meer omhoog dan onder de regering-Di Rupo. Voor de Taxshift Van een 'taxshift' of belastingverschuiving is sprake als je een nieuwe belasting invoert of een bestaande verhoogt om een andere belasting te verminderen of te schrappen. De N-VA is voorstander van een verschuiving van de lasten op arbeid naar die op consumptie of milieuvervuiling bijvoorbeeld, maar niet van een belasting die de totale belastingdruk nog doet toenemen. taxshift en de hervorming van de vennootschapsbelasting krijgen we internationaal applaus op alle banken.

Maar er is ook de begroting. Zeven, acht, tien miljard deficit … per krantenartikel komt er schijnbaar een miljardje voor dit en de komende jaren bij. Maar wat zijn de feiten? De regering-Michel erfde van de regering-Di Rupo een nominaal begrotingstekort van 3,1 procent van het Bbp Het bruto binnenlands product (bbp) omvat de totale productie van goederen en diensten binnen een land, zowel van bedrijven als van de overheid. De term wordt meestal gebruikt als maatstaf voor de welvaart van een land. Vandaar dat de N-VA de evolutie van het Belgische bbp nauw in de gaten houdt. Dat de Belgische staatsschuld al jaren flirt met de grens van 100 procent van het bbp en die zelfs regelmatig overschrijdt, vindt de N-VA zorgwekkend. Het legt immers een zware hypotheek op onze welvaart. bbp en een structureel deficit van 2,9 procent. De situatie eind 2018: nominaal tekort gelijk aan 0,7 procent (2,4 procentpunt verbetering) en structureel 1,3 procent (1,6 procentpunt verbetering). Show me the money? Wel, here it is: een verbeteringscheque van 11 miljard (nominaal) en 7 miljard (structureel).

Schuldig verzuim

De omstandigheden waren, in tegenstelling tot wat vaak beweerd wordt, allesbehalve ideaal. We kampten met de grootste vluchtelingencrisis sinds de Tweede Wereldoorlog, de terreur- en veiligheidsproblematiek en de Brexit-saga. Bovendien kreeg geen voorgaande regering ooit een zwaardere pensioenfactuur te verwerken: bijna 2 miljard extra per jaar, 7 miljard bijkomende pensioenuitgaven over de hele regeerperiode. Die en andere rekeningen kwamen op tafel als gevolg van schuldig verzuim in het verleden. Hervormingen bleven toen uit, maar we kregen wel een leeg Zilverfonds In 2001 opgericht onder de paars-groene regering-Verhofstadt, met als doel reserves aan te leggen om de kosten van de vergrijzing - de sterke stijging van het aandeel ouderen in de bevolking - op te vangen. Het Zilverfonds zou in principe gespijsd worden met begrotingsoverschotten, maar werd in de praktijk vooral gevuld met eenmalige ontvangsten. Bovendien werden er geen reële middelen gestort, maar beleggingen aangegaan in de eigen Belgische staatsleningen. Vandaar ook de kritiek dat het hier niet om een werkelijke spaarpot ging, maar om een lege doos. De regering-Michel doekte het Zilverfonds op en willigde zo een oude eis van de N-VA in. Zilverfonds , een genereus generatiepact en de uitverkoop van het patrimonium via sale-and-lease-backoperaties (onmiddellijke opbrengsten, lasten voor de volgende regeringen).

Het beloofde evenwicht is er niet, maar ondanks de moeilijke omstandigheden keerde de regering de tanker wel degelijk. Nog twee bijkomende elementen om die stelling te staven. Ten eerste, tijdens deze regeerperiode werd het balanstotaal van Dexia teruggebracht van 250 miljard tot 120 miljard euro. Dexia blijft een zwaard van Damocles boven onze publieke financiën, maar het is nu een stuk minder scherp en dodelijk dan vier jaar geleden. Ten tweede, de gemiddelde looptijd van de uitstaande overheidsschuld werd opgedreven van 7,6 naar 9,6 jaar. Dit geeft ons extra dekking tegen het moment dat de rentevoeten weer beginnen te stijgen. Als de regering voor meer financiering op de korte termijn had gekozen, dan hadden we voor de huidige en voorbije begrotingen bijkomende dalingen van de rentelasten kunnen realiseren. We hebben hier uitdrukkelijk aan de toekomst gedacht.

Jobs, jobs, jobs

Om de begroting van 2019 enigszins op orde te houden, dringen zich zeker bijkomende maatregelen op. De ontsporing heeft niet alleen te maken met wat het parlement in al zijn wijsheid de jongste weken allemaal nog aan maatregelen beslist heeft, maar zeker ook met de niet-uitvoering van belangrijke onderdelen van het Zomerakkoord van vorig jaar. Dat de afgesproken maatregelen rond de degressiviteit van de werkloosheidsvergoedingen en de versoepeling van de brugpensioenregels uitblijven, weegt op de begroting. De verantwoordelijkheid daarvoor ligt niet bij de N-VA. Als de restregering had voorgesteld wat was afgesproken, hadden we dat onmiddellijk gesteund en goedgekeurd.

Er blijft dus werk aan de begrotingswinkel. Het ultieme geheim tot een structureel evenwicht in de begroting ligt in de arbeidsmarkt. België heeft een tewerkstellingsgraad van 70 procent. Elk bijkomend procentpunt tewerkstellingsgraad verbetert het begrotingssaldo structureel met 1,5 miljard euro. Een tewerkstellingsgraad van 75 procent - Nederland, Duitsland en de Scandinavische landen zitten daar boven - levert dus 7 tot 8 miljard euro op. Daarmee is de begroting méér dan in evenwicht. Welnu, Vlaanderen haalt vandaag die 75 procent, terwijl Wallonië op 64 procent zit en Brussel op 61 procent. I rest my case.

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is