De boemerang van de goede bedoelingen

Door Lorin Parys op 16 september 2015, over deze onderwerpen: Welzijn, Asiel, Pleegzorg en adoptie, Minderjarigen

Niet-begeleide minderjarige vluchtelingen hebben recht op een warm nest, maar dat geldt net zo goed voor de honderden Vlaamse kinderen die wachten op een pleeggezin. Lorin Parys vreest dat een voorkeursbehandeling voor vluchtelingen in de pleegzorg een averechts effect zal sorteren.

Het Vlaams Agentschap Jongerenwelzijn gaat 'versneld' kandidaten screenen om niet-begeleide minderjarige vluchtelingen in de pleegzorg op te vangen (DS 5 september). 'De druk op de asielcentra en andere opvanginitiatieven neemt toe. De Vlaamse overheid wil op die lacune inspelen en pleegzorg ruimer openstellen voor asielzoekers met een statuut van Vluchteling Een persoon die zijn land van herkomst heeft verlaten omdat zijn leven of persoonlijke veiligheid in gevaar is. De juridische definitie van een vluchteling volgens de Conventie van Genève vind je hier. vluchteling ', luidde het. Daarom gaan 'de diensten voor pleegzorg de gekende kandidaat-gezinnen versneld screenen op motivatie en draagkracht'. Ik hoop dat iedereen die hier erkend wordt, ook de juiste opvang krijgt. Maar ik ben geen fan van versnelde en verkorte procedures.

Eerst en vooral wegens de kwaliteit van de screening. Als we voor de vluchtelingencrisis in reguliere pleegzorg drie tot zeven maanden nodig hadden om goed te screenen, waarom zou het dan nu plots korter kunnen? Ofwel betekent dat dat we kinderen en ouders vroeger altijd te lang hebben laten wachten, en is dat erg. Ofwel betekent het dat we nu aan kwaliteit inboeten, en is dat een kleine ramp. Zo'n screening dient om uit te vissen of een gezin duurzaam voor een kind wil zorgen en niet alleen uit een plotse emotionele opwelling handelt. Dat onderzoek duurt dus best ook even om iedereen de kans te geven goed na te denken. En om te doorgronden of een kind überhaupt wel kán worden opgevangen in een gezin.

Risico op minder kandidaat-ouders

Lang niet elk kind dat de taal van zijn toekomstig pleeggezin niet spreekt, gevlucht is uit oorlogsgebied en misschien wel familieleden is kwijtgeraakt tijdens zijn vlucht, is gebaat bij de opvang in een gezin. Uit ervaring weten we dat pleegzorg voor niet-begeleide minderjarige vreemdelingen vaak nog moeilijker is dan bij een gewone pleegplaatsing. De culturele kloof tussen een jongere en zijn pleeggezin en het trauma dat zo'n jongere heeft meegemaakt, verkleinen de kansen op succes. Extra personeel voor de screening en matching aanwerven, is ook geen magische oplossing. Voor zo'n delicaat en diepmenselijk proces wil je ervaren mensen. Screenen is niet iets dat je van vandaag op morgen in de vingers hebt.

Een grondige screening is fundamenteel voor een jongere en zijn pleeggezin, maar evengoed voor alle andere kinderen in pleegzorg. Goede intenties kunnen immers als een boemerang in het gezicht terugkomen. Als er over enkele maanden berichten zouden komen over het grote aantal afgebroken pleegplaatsingen bij niet-begeleide minderjarige vluchtelingen, lopen we het risico dat het aantal kandidaat-pleegouders voor alle pleegkinderen terugloopt. Dan zijn er alleen maar verliezers en zijn we nog verder van huis.

500 kinderen op de wachtlijst

Mijn tweede bezorgdheid is rechtvaardigheid. Elke dag staan er vijfhonderd kinderen in Vlaanderen op de wachtlijst, op zoek naar een pleeggezin. Ze wachten op een warme thuis, een plek waar ze veilig kunnen opgroeien. Ik pas voor een pleegzorgsysteem met twee snelheden, waarbij we een 'versnelde en verkorte' procedure invoeren voor de niet-begeleide minderjarige vluchtelingen en een wachtlijst maken met een langere procedure voor alle andere kinderen in pleegzorg. Dat krijgen we aan niemand uitgelegd en al helemaal niet aan al de kinderen die al maanden uitkijken naar ouders die voor hen zorgen.

Het is al moeilijk uit te leggen dat een vluchteling zodra hij erkend is meteen een pak voordelen van onze welvaartsstaat krijgt. Het is helemaal niet uit te leggen als diezelfde vluchteling ook nog een voorkeursbehandeling zou krijgen en sneller aan de bak zou komen in pleegzorg dan kinderen die hier al jaren op een wachtlijst staan.

Vandaag zitten de pleegzorgorganisaties samen met Fedasil en Vluchtelingennetwerk Vlaanderen. Om na te gaan hoe zo'n 'verkorte en versnelde' procedure er kan uitzien. Daar hebben ze nog geen concrete ideeën over omdat de communicatie van de Vlaamse overheid ook hen verrast heeft. Daarom één advies: festina lente. Haast je langzaam, handel bedachtzaam. Dat laatste geldt ook voor de communicatie van de overheid. Het is altijd beter eerst een plan te hebben en het dan pas aan te kondigen. Daarmee zijn alle jongeren in pleegzorg het beste af en kunnen we kwaliteit en rechtvaardigheid garanderen.

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is