|
|
 E-mail
 Print
|
Waarom we beter niet terugkeren naar samenvallende verkiezingen
(07/04/08)
|
|
In zijn column in De Morgen herinnert Bart De Wever eraan hoe de kleur van de Vlaamse regering werd vastgelegd vanuit de living van Louis Michel.
|
Eindelijk is de verloren zoon wedergekeerd. Zo onthaalt de politieke hoofdredacteur van deze krant de ontboezeming van Yves Leterme dat hij, in weerwil van zijn eigen partij, er voorstander van is om de federale en de regionale verkiezingen weer te laten samenvallen. Het heet een opsteker dat steeds meer leidende figuren in de Wetstraat de klok van de aparte verkiezingen willen terugdraaien. Daarom is het goed even terug te kijken naar de periode waarnaar men zo'n heimwee heeft.
Op 17 november 1997 ontving Louis Michel thuis toenmalig PS-voorzitter Busquin. De twee ondertekenden plechtig een engagement om Franstalig België samen te gaan besturen na de verkiezingen van 13 juni 1999. Alleen de dioxinecrisis, met een verrassend goede uitslag voor Ecolo tot gevolg, gooide nog roet in het eten. De paarse deal werd aangevuld met groen. De partijafdelingen in de Duitstalige gemeenschap waren kennelijk niet tijdig op de hoogte gebracht en wilden na de verkiezingen verder gaan met een rooms-rode coalitie. Hun besprekingen werden vanuit de partijhoofdkwartieren stilgelegd ten voordele van een door hen ongewenste paars-groene formule. Door de samenvallende verkiezingen kleurde ook het federale niveau paars-groen. En ten slotte volgde ook Vlaanderen, waar de tegennatuurlijke coalitie niet eens een meerderheid had en de Volksunie erbij moest worden gesleurd (waarmee de partij overigens haar doodsvonnis tekende).
Aangezien paars-groen als Waals exportproduct op alle andere niveaus werd ingevoerd, werd de kleur van de Vlaamse regering dus de facto vastgelegd in de living van Louis Michel. Dit land is en blijft nu eenmaal op de eerste plaats een particratie. In de prille jaren van het Vlaamse zelfbestuur waren daar nog duidelijkere staaltjes van te zien. Zo werd de rooms-blauwe Vlaamse regering (toen nog Vlaamse Executieve) in 1987 gewoon opgezegd omdat men op het federale niveau rooms-rood installeerde. Tot vlak voor de eerste aparte regionale verkiezingen in 2004 koppelden partijen hun deelname aan de federale regering aan de eis om zeker ook in de regionale regering opgenomen te worden. Op 10 juni 2004 kreeg de particratie echter een flinke knauw ten voordele van de democratie. De particratisch gedicteerde coherentie tussen het federale en het regionale niveau werd in Vlaanderen door de kiezer verbroken. De grootste Vlaamse partij trad toe tot de Vlaamse regering, maar bleef federaal in de oppositie. Dat doorbrak de impliciete hiërarchische onderschikking van het regionale aan het federale niveau die eigen was aan de coherentie tussen beide, en gaf daardoor een enorme impuls aan de bestuurlijke uitstraling van Vlaanderen. De aparte verkiezingen baanden tevens de weg voor een nieuwe overwinning van de democratie op de particratie, met name de vorming van de allereerste asymmetrische federale regering. Deze evolutie legde echter eveneens bloot dat België niet veel democratie aankan. Nauwelijks sloeg Vlaanderen bestuurlijk zijn vleugels uit of het bleek hoezeer het botste op de grenzen van zijn bevoegdheden, hoezeer België een rem is geworden op de dynamiek van de deelstaten. De Vlaamse partijen en de Vlaamse kiezer concludeerden daar niet uit dat Vlaanderen best weer onder politieke curatele van het federale niveau zou worden geplaatst, maar wel dat er een grondige staatshervorming moest komen. Het is niet de nabijheid van de volgende regionale verkiezingen die deze wens blokkeert en België bestuurlijk verder verlamt, maar wel de omgekeerde conclusie en verschillende agenda van de andere gemeenschap in dit land. In alle andere federale landen zijn er net zo veel verkiezingen als bij ons, maar nergens laat men aparte niveaus op dezelfde dag verkiezen. Niemand die er spreekt over het verlammende effect ervan op het bestuur. Dat geldt alleen in België.
Het is dus niet ons verkiezingssysteem maar ons land dat waarlijk uniek is. Partijen vrezen de kiezer omdat noodzakelijke hervormingen die ze vooropstellen na de federale verkiezingen op de klippen van het Belgische immobilisme lopen. De onbestuurbaarheid van het land door de totale democratische gespletenheid en de krakkemikkige institutionele opbouw ervan, kan alleen met een laag particratie worden dichtgesmeerd. De kiezer, die moet weliswaar af en toe de kaarten leggen maar is er voor de rest eigenlijk te veel aan. Meer democratie leidt immers onvermijdelijk tot crisis. En dus wil men weer samenvallende verkiezingen. Feiten aanpassen aan structuren is in dit unieke land eenvoudiger dan het omgekeerde.
|
Auteur:
Bart De Wever
Voorzitter N-VA
Meer informatie:
Telefoon: 02 219 49 30
Fax: 02 217 35 10
E-post: bart.dewever@n-va.be
Url: www.n-va.be
|
|
| |
|
