Resolutie Saoudi-Arabië: graag streng én nuttig

16 mei 2017, over deze onderwerpen: Buitenlandse handel / handelsmissies, Buitenlandse Zaken

Bij de bespreking van de resolutie over de betrekkingen met Saoedi-Arabië vraagt de N-VA dat we tegelijkertijd streng zijn voor de mensenrechtenschendingen in dat land én zoeken naar wegen om die verontwaardiging ook om te zetten in nuttige instrumenten, wat een stuk minder voor de hand liggend is. We moeten ons er voor hoeden daarbij contraproductieve eisen te stellen. Vanzelfsprekend situeert het debat over wapenexporten zich trouwens op regionaal niveau.

Bij de algemene bespreking van het voorstel van resolutie om het buitenlandbeleid ten aanzien van het Koninkrijk Saoedi-Arabië te herzien (ingediend door collega’s van Groen en Ecolo) deze voormiddag in de commissie Buitenlandse Zaken, voerde Peter De Roover het woord namens de N-VA-fractie.

De Roover betreurde dat alleen Vlaanderen positief reageerde op de vraag van de federale Kamer om advies. De andere deelstaatregeringen weigerden om dat te doen. “Het verbaast wellicht niet dat het Waalse parlement weigert zich hierover uit te spreken, gezien de actieve wapenhandel met Saoudi-Arabië vanuit die regio”, zegt De Roover. Het valt op dat Ecolo, mede-indiener van de resolutie, deze eeuw 9 jaar deel uitmaakte van die Waalse regering en daar geen verandering in het wapenexportbeleid doorvoerde. Vooral de PS zit in dit debat bijzonder moeilijk, want de poging om zogenaamde hooggestemde idealen te verzoenen met de uitgebreide wapenhandel vanuit Wallonië mist elke geloofwaardigheid.

Het verschil met Vlaanderen is opmerkelijk groot. Het Vlaams Vredesinstituut noemt het Vlaamse beleid i.v.m. wapenhandel een voorbeeld. Vlaams minister-president Geert Bourgeois maakte onlangs nog duidelijk dat hij ter zake de teugels strak houdt. Het Vlaams Parlement voerde een ruim debat en keurde een resolutie goed als antwoord op de vraag van de federale Kamer. Voor de N-VA-fractie kan deze resolutie perfect dienen als leidraad. Daarbij vertrekken we van de meest uitdrukkelijke veroordeling van de mensen- en vrouwenrechtensituatie in Saoedi-Arabië. Vergeten we daarenboven niet dat deze situatie daar expliciet religieus geïnspireerd vorm gegeven wordt op basis van de wahabistische Islam. De kloof met onze beleving van die basisrechten is extreem breed en vandaag onoverbrugbaar. Daarbij moeten we wel de vraag stellen hoe we die bij ons ruim gedeelde verontwaardiging ook nuttig en praktisch gevolg kunnen geven.

Een algemene en eenzijdige handelsboycot tegen Saoedi-Arabië gaat te ver omdat we dan consequent ook onze economische betrekkingen zouden moeten verbreken met een heel brede reeks van landen die de mensenrechten schenden en omdat we ons dan internationaal isoleren. Het zou ook contraproductief zijn. Als we enige invloed willen uitoefenen op de concrete situatie in dat land, dan heeft het geen zin om alle banden te verbreken. We moeten alle betrekkingen met dat land gebruiken om enige impact te kunnen hebben. Bedrijven van bij ons die handel voeren met Saoedi-Arabië kunnen en moeten daarin een rol spelen. We staan achter het Vlaams Parlement wanneer het zegt in de goedgekeurde resolutie: “het bestaan van handelsrelaties mag geen reden zijn om geen aandacht te hebben voor de schending van mensenrechten in een bepaald land”. Handelsbetrekkingen worden ingevuld door bedrijven. De Vlaamse resolutie schrijft terecht dat “er van de ondernemingen mag verwacht worden dat ze handelen binnen het kader van het maatschappelijk verantwoord ondernemen”. De gewestoverheden kunnen buitenlandse handel actief ondersteunen of niet. Wij steunen de beslissing van Geert Bourgeois om vanuit de regering geen Vlaamse handelsmissies naar Saoedi-Arabië te organiseren. We steunen de vraag in deze resolutie aan de federale regering om niet langer deel te nemen aan eventuele handelsmissies naar Saoedi-Arabië. Voor alle duidelijkheid: wapenhandel valt buiten dat kader van de gewone economische handel en moet strikt aan banden gelegd worden. We moeten uiteraard de bevoegdheidsverdelingen respecteren. Deze problematiek situeert zich op gewestniveau. Daarom kunnen we niet verder gaan dan de vraag aan de deelstaten om een einde te maken aan de in-, uit- en doorvoer van militaire goederen en voor militair gebruik dienstig materiaal aan Saoedi-Arabië.

Het Vlaams Parlement stelt aan de federale Kamer voor om de buitenlandse financiering van religieus extremisme bij wet te verbieden. Uiteraard gaat die problematiek verder dan onze relatie met Saoedi-Arabië en betreft het ook andere landen. Daarom wordt dit best buiten deze resolutie besproken. De onderzoekscommissie 22/3 behandelt dat probleem momenteel maar het thema moet na neerlegging van de aanbeveling door die commissie wel expliciet op onze werktafel gelegd worden. We leggen bij de artikelsgewijze bespreking van deze namiddag een reeks amendementen voor en zullen de verbeterde versie van de resolutie goedkeuren.