Raad van State zet licht op groen voor het Decreet Lokaal Bestuur

12 oktober 2017, over deze onderwerpen: Lokale overheid

Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Liesbeth Homans reageert tevreden op het advies van de Raad van State Een bijzonder adviesorgaan en administratief rechtscollege, opgericht in 1946. Zijn belangrijkste bevoegdheid is het schorsen en vernietigen van administratieve rechtshandelingen die strijdig zijn met de geldende rechtsregels. Als hoogste administratief rechtscollege zijn zijn uitspraken bindend. De Raad is ook cassatierechter voor beroepen tegen de uitspraken van de lagere administratieve rechtscolleges. Daarnaast geeft de Raad van State advies op wetgevend en reglementair gebied. Raad van State over het voorontwerp van het Decreet Lokaal Bestuur. “Er werden de afgelopen tijd door sommigen wel wat twijfels geuit bij de haalbaarheid van dit decreet. Met name voor wat betreft de integratie van het OCMW en de gemeente werd geopperd dat het decreet de bevoegdheidsverdelende regels schond. De Raad van State heeft dit aspect in zijn advies grondig onderzocht en komt tot de vaststelling dat dit niet het geval is”, aldus minister Homans.

Het Decreet Lokaal Bestuur vervangt vier bestaande decreten: het Gemeentedecreet, het OCMW-decreet, het Decreet Intergemeentelijke Samenwerking en het Fusiedecreet. Het opvallendste element in het decreet is de integratie van gemeente en OCMW, een van de belangrijkste hervormingen in de organisatie van de lokale besturen van de afgelopen 40 jaar.

De Raad van State leverde een omvangrijk advies af, dat ook een reeks legistieke aanbevelingen bevat die de kwaliteit van het decreet zullen verbeteren. Op dit ogenblik worden deze aanbevelingen in het decreet verwerkt, waarna het definitief door de Vlaamse Regering kan worden goedgekeurd en in het Vlaams Parlement kan worden ingediend.

Sterk geïntegreerd lokaal sociaal beleid
De integratie van gemeente en OCMW, met behoud van de Rechtspersoonlijkheid Een juridische constructie waardoor een abstracte entiteit of organisatie kan optreden als een volwaardig en handelingsbekwaam persoon in het rechtsverkeer, met rechten en plichten zoals een natuurlijk persoon. De Belgische vakbonden hebben zich steeds met succes verzet tegen het verkrijgen van een formele rechtspersoonlijkheid. Als feitelijke verenigingen met een functionele rechtspersoonlijkheid kunnen zij wel allerlei rechtshandelingen stellen en bijvoorbeeld werkgevers dagvaarden. Maar zelf kunnen zij niet gedagvaard en dus evenmin aansprakelijk gesteld worden. Zij zijn ook niet verplicht om hun jaarrekening openbaar te maken, waardoor er een totaal gebrek aan transparantie is. Dat is niet verdedigbaar, vindt de N-VA, die ook vakbonden een volledige rechtspersoonlijkheid wil toekennen. rechtspersoonlijkheid van beide besturen, betekent concreet dat dezelfde mensen in het uitvoerend orgaan van zowel de gemeente als het OCMW zullen zetelen. Het schepencollege is met andere woorden ook het vast bureau van het OCMW. De verkozenen in de gemeenteraad zullen van rechtswege OCMW-raadslid zijn, waardoor de gemeenteraad samenvalt met de OCMW-raad. Er komt ook overal één algemeen directeur die de leiding heeft over al het personeel, daar waar er vroeger een aparte gemeente- en OCMW-secretaris was.

Het model is vergelijkbaar met de manier waarop de Vlaamse overheid werkt. Op Vlaams niveau is er ook een Vlaamse Gemeenschap en een Vlaams Gewest, maar is er in de praktijk maar één regering, één parlement en één administratie.

De individuele steundossiers zullen behandeld worden in een ‘Bijzonder Comité voor de Sociale Dienst’. Hierbij werd er over gewaakt dat de individuele steundossiers geen voorwerp worden van politiek debat en de privacy van de cliënten gegarandeerd wordt.

“Deze politieke en ambtelijke integratie van beide besturen verzekert een integrale aanpak en zorgt ervoor dat er sociale accenten gelegd worden in alle lokale beleidsvelden. Het sociale beleid integreren binnen één lokaal bestuur zorgt er bovendien ook voor dat het soms stigmatiserend karakter van de diensten van het OCMW wordt vermeden. Voor de burger zal deze integratie dus enkel maar voordelen opleveren”, stelt minister Homans

Strengere regels voor intergemeentelijke samenwerking
Naast de integratie van het OCMW en de gemeente, bevat het decreet ook de strengere regels voor intergemeentelijke samenwerking. Zo wordt het aantal bestuurders in de raden van bestuur beperkt tot maximum 15 en worden de presentiegelden voor vergaderingen van intergemeentelijke samenwerkingsverbanden en al hun afgeleide structuren voor lokale mandatarissen beperkt tot 205 euro per vergadering. In de onderliggende adviesraden en comités van de intercommunales zullen geen presentiegelden of vergoedingen meer worden uitbetaald. Er wordt voorzien in de mogelijkheid om onafhankelijke bestuurders aan te stellen in de raden van bestuur en er is ook meer aandacht voor genderevenwicht: maximum 2/3 van de bestuurders mogen van hetzelfde geslacht zijn.

“Het voorontwerp van decreet zal nu zo snel mogelijk aangepast worden aan de aanbevelingen van de Raad van State om definitief goedgekeurd te worden door de Vlaamse Regering en wordt dan aan het Vlaams Parlement overgemaakt. Gezien het belang van dit decreet, hoop ik dan ook dat het met de nodige snelheid in het parlement zal behandeld worden”, besluit minister Homans.