Stilaan wordt duidelijk wat 'Wir schaffen das' écht betekent: achter solidariteit verstoken kruiperigheid

Door Sander Loones op 10 maart 2016, over deze onderwerpen: Asiel, Europees beleid, Turkije

Wat een doetjes, die Europeanen. Hebben die dan geen greintje eergevoel? Geen gram eigenwaarde? Gedachten die ongetwijfeld door Erdogans hoofd spoken. En gelijk heeft de Turkse president. Een uitdaging als de asielcrisis kunnen wij vanuit onze eigen sterkte zélf indammen. Waarom doen we dat dan niet ook? Waarom wil Angela Merkel het Europese lot voor nu en altijd linken aan Turkije?

Moet de Europese Unie vandaag een deal sluiten met Turkije? Eerlijk antwoord? Ja, helaas wel. Dat hebben wij ook nooit ontkend. Door het lakse beleid uit het verleden is de EU niet langer in staat haar eigen grensbewaking te verzekeren. Om de asielcrisis op korte termijn aan te pakken, is een deal met Turkije vandaag dus helaas onvermijdelijk. Maar dat betekent nog niet dat we een Europese uitverkoop moeten houden op alle Turkse wensen. We moeten onderhandelen vanuit onze eigen Europese sterkte, en niet vanuit een onderdanige houding, buigend voor Erdogan. En niet enkel focussen op de korte termijn maar ons de vraag stellen hoe we de touwtjes weer helemaal zelf in handen nemen om niet afhankelijk te blijven van Turkse chantage.

Tusk vs. Merkel

Europees Raadsvoorzitter Donald Tusk spande zich de voorbije weken in om alle sterren en planeten in lijn te brengen. Grensversterking lag op tafel, Turkije zou tot een aantal belangrijke toegevingen worden gedwongen. Maar dat was buiten Angela Merkel gerekend. In een mini-top net voor de Europese vergadering bedisselde ze een alternatieve aanpak waarbij Erdogan op zijn wenken wordt bediend. Een vergadering waar enkel Merkel aan tafel schoof met Turks premier Davutoglu en Mark Rutte, Nederlands premier en vandaag trekker van het Europees voorzitterschap. Merkel moest zich schamen. Maar de kritiek moet vooral richting Rutte gaan. Nooit had hij mogen aanvaarden dat Tusk zo flagrant buiten spel werd gezet. Onvergeeflijk. Toen Herman Van Rompuy nog Europees president was, zou dit nooit gebeurd zijn.   

De Europese top met Turkije is geflopt; een deal is er nog niet. En Tusk kreeg de opdracht om verder te werken aan een doorbraak tegen midden maart. Een herkansing, een tweede zit voor de Raadsvoorzitter. Daarbij zal hij vooral moeten werken op twee fronten: er kan geen sprake zijn van speciallekes voor de Turken, en Europese centen moeten gebruikt worden om Europese asieldoelstellingen te bereiken, niet om de Turkse begroting te spekken.

Geen voorkeursbehandeling dus voor Turkije. Erdogan mag dan wel dromen van EU-lidmaatschap, we mogen niet dulden dat hij een Europees toegangsticket op Merkels gouden dienblaadje krijgt aangeboden. Met de criteria van Kopenhagen stelt de Unie strikte voorwaarden voor landen die willen toetreden. Respect voor de democratische principes is een sleutelvereiste. Wie denkt dat met het openen van nieuwe onderhandelingshoofdstukken de kloof tussen Turkije en Europa zal verkleinen, wensen we goede moed. De waarheid is dat Turkije simpelweg niet thuis hoort in de Europese Unie. Zeker wanneer je oordeelt op basis van de eigen Europese clubregels.

Mag de EU dus nieuwe "toetredings"-hoofdstukken openen in de gesprekken met Turkije? Ja, zoveel als ze willen. Want dat betekent slechts dat de Europese Commissie onderzoekt of Turkije op bepaalde thema's voldoet aan de Europese standaard of niet. Het lijkt alvast duidelijk wat de commissie daarbij zal vaststellen: dat de situatie op vlak van de mensenrechten, de persvrijheid, de rechtsstaat, de situatie van de Koerden en andere minderheden, ... ronduit negatief is. Maar zelfs al zou de Europese Commissie tot een andere vaststelling komen, zelfs al zou ze over heel de lijn positief oordelen, dan nog moeten álle lidstaten de toetreding unaniem goedkeuren. En met de N-VA in de regering zal die Europese unanimiteit alvast niet worden gevonden.

Maar er is meer. Naast het thema van de toetreding of niet tot de Unie, moet Tusk in het komende akkoord ook garanties inbouwen dat jihadisten niet naar de EU kunnen reizen. Onze veiligheid in Europa moet centraal staan en dus kunnen reisvisums vandaag niet soepeler worden uitgereikt aan de 80 miljoen Turken. Zelfs commissievoorzitter Juncker merkte op dat visumversoepeling enkel mogelijk is wanneer de gebruikelijke standaarden en benchmarks worden nageleefd. De Parijse drama's indachtig, wees Frans president Hollande uitdrukkelijk op de 72 criteria waaraan Turkije dus zal moeten voldoen. Ook hier kunnen de regels voor de Turken niet worden gebogen.

Veel is ook te doen rond de Europese miljarden die op de Turkse bankrekening zouden moeten worden overgeschreven. Geef een euro aan Turkije, en ze gebruiken die in hun schandelijke strijd tegen de Koerden. Ook hier moet Tusk klare taal spreken. Ja, we hebben nood aan degelijke vluchtelingenkampen, onder meer in Turkije. En ja, dat mag ons wel wat kosten, want zo bieden we asielzoekers een perspectief in eigen regio en niet in de EU. Maar dan moeten we er ook zeker van kunnen zijn dat die middelen enkel daarvoor worden gebruikt, voor de asielopvang. Punt.

Verantwoordelijkheid eerst

De Europese Unie op bedeltocht. Met een bevend handje richting de Turken. In het verleden hebben de Europese leiders onvoldoende aandacht besteed aan ons Europese grenzenbeleid. Dat is beschamend, en daar dragen we nu de gevolgen van. De Europese Unie is chanteerbaar geworden en de Turken maken daar volop misbruik van.

Nu misschien zo'n asielakkoord met Turkije, maar daarna nooit meer. Dat moet onze ambitie zijn. Een perfect haalbare ambitie overigens wanneer we eindelijk duidelijke grenzen stellen en durven op te treden vanuit onze eigen Europese sterkte. Een aantal lidstaten hebben dit alvast goed begrepen, zij hebben de Westelijke Balkanroute afgesloten.

Tegen de wil van Merkel houden zij ferm stand. Al te goed beseffend dat dit de kern is van elke oplossing: ervoor zorgen dat asielzoekers en migranten niet meer zomaar kunnen doorwandelen naar hun lidstaat van keuze. Een de facto pushback-beleid waar N-VA al maanden om vraagt, met een enorm ontradingseffect. Want wie wil blijven vastzitten in het mankende Griekenland onzeker over de eindbestemming? Nu nog maximale limieten invoeren op het aantal asielzoekers dat de EU kan opnemen (wat volgens de juridische experten van de Europese raad mogelijk is), en in de toekomst spreken wij met onze buurlanden terwijl we zélf alle sleutels in handen hebben.

De arrogantie van mevrouw Merkel blijft verbazen. Ze denkt in haar eentje de koers te kunnen bepalen. Alles wat Turkije vraagt, aanvaardt ze klakkeloos. Ongezien en ongehoord. Het is aan ons allen om haar een spiegel voor te houden. Haar beleid en dat van de zwakke Europese leiders uit het verleden heeft ervoor gezorgd dat we vandaag in de problemen zitten. Waar is Merkels Europese fierheid? Steeds duidelijker wordt wat Wir schaffen das écht inhoudt: in zogenaamd solidaire dadenkracht verhulde kruiperigheid. Eén realiteit zal ze alvast onder ogen moeten zien: zoals reeds opgemerkt zijn het uiteindelijk álle lidstaten die de toetreding van Turkije moeten goedkeuren. Unaniem. En zolang de N-VA in de regering zit, zal dat nooit gebeuren.

 

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is