Vlaamse begrotingscontrole 2011 goedgekeurd: extra centen voor onroerend erfgoed

De Vlaamse Regering heeft vandaag de begrotingscontrole goedgekeurd en maakt daarbij extra middelen vrij voor het onroerend erfgoedbeleid van Vlaams minister Geert Bourgeois. De kredieten voor de klassieke restauratiepremies zullen daardoor worden verhoogd met ongeveer 5 miljoen euro per jaar. 10 miljoen euro gaat naar de oprichting van een eigen Vlaamse investeringsvennootschap voor onroerend erfgoed. De Abdij van ’t Park in Leuven krijgt 25 miljoen euro voor een algemene restauratie van de site.

"Zoals ik in mijn beleidsnota al aankondigde, wil ik in deze regeerperiode werk maken van andere financiële instrumenten dan de klassieke premies voor onderhoud en restauratie,” aldus minister Bourgeois. "Zeker omdat ik kon vaststellen dat met het toekennen van premies alleen een aantal probleemmonumenten niet aangepakt kunnen worden."

Oprichting Vlaamse investeringsvennootschap voor Onroerend Erfgoed
De oprichting van een eigen Vlaamse investeringsvennootschap voor onroerend erfgoed moet op het terrein initiatieven nemen voor restauratie en nieuw gebruik van bedreigde monumenten, al dan niet in samenwerking met private partners. Deze vennootschap, waarvoor 10 miljoen euro extra middelen zijn uitgetrokken, moet nauw gaan samenwerken met de nieuwe erfgoedbeweging die, door het samengaan van de vzw’s Erfgoed Vlaanderen en Forum voor Erfgoedverenigingen, dit jaar nog het licht zal zien en die een aantal monumenten in beheer zal nemen voor publieke ontsluiting. Op die manier kan een structuur tot stand komen naar het model van de succesvolle National Trust in het Verenigd Koninkrijk.

Verhoging kredieten restauratiepremies
De kredieten voor de klassieke restauratiepremies worden verhoogd met ongeveer 5 miljoen euro per jaar, zodat er tijdens deze regeerperiode hiervoor nog eens ongeveer 20 miljoen euro bijkomt (= 5 miljoen euro in 2011, 2012, 2013 en 2014). Daarmee kunnen minstens een vijftigtal monumenten die zich in slechte staat bevinden extra gerestaureerd worden. Dit moet meteen ook jobs opleveren in de arbeidsintensieve restauratiesector.

Sint-Catharinakerk in het begijnhof van Diest
Een concreet en dringend probleemdossier dat dankzij deze extra middelen dit jaar nog kan aangepakt worden is dat van de als werelderfgoed erkende Sint-Catharinakerk in het begijnhof van Diest. Het betreft een typische begijnhofkerk uit de 13de en 14de eeuw, opgetrokken uit ijzerzandsteen en bovendien een belangrijke toeristische bezienswaardigheid. Door de moerassige ondergrond verzakken de zijmuren elk jaar enkele centimeters. In september 2010 is het restauratiedossier ingediend. De kostprijs is geraamd op 2,4 miljoen euro, waarvan 2 miljoen euro door de Vlaamse overheid zal betaald worden. Dit dossier zal prioritair aangepakt worden, na de parlementaire behandeling van de begrotingscontrole.

Restauratie Lam Gods in Gent
250.000 euro is gereserveerd voor de start van de restauratie van het Lam Gods in de Gentse Sint-Baafskathedraal. Dit op uitdrukkelijke vraag van de internationale experts die de toestand van dit topstuk hebben onderzocht en die de oorspronkelijke kleuren ervan ook zo snel mogelijk weer zichtbaar willen maken.

Abdij van ’t Park in Leuven
In de begrotingscontrole is 25 miljoen euro vrijgemaakt voor  de gefaseerde restauratie van de Abdij van ’t Park in Heverlee, Leuven. De site 'Abdij van ’t Park' is een van de best bewaarde abdijcomplexen, niet alleen in Vlaanderen, maar ook internationaal. De site is al sinds de jaren ’40 beschermd als monument en landschap. Het domein is cultureel, bouwkundig en landschappelijk zeer waardevol en heeft voor de stad Leuven een enorm potentieel, zowel cultureel, toeristisch als economisch.

De stad Leuven, die erfpachter is van het complex, en de vzw Abdij van ’t Park hebben samen het initiatief genomen om een omvattend masterplan uit te werken voor de restauratie, inrichting, herbestemming, ontsluiting en onderhoud van deze site. De totale kostprijs wordt geraamd op 35 miljoen euro, waarvan de Vlaamse overheid 25 miljoen euro ten laste zal nemen.

"Investeren in onroerend erfgoed is, ook in tijden van beperkte budgettaire ruimte, zeer zinvol", besluit minister Bourgeois. "Ons onroerend erfgoed is immers het waardevol historisch patrimonium dat de vorige generaties ons hebben nagelaten, en dat wij, als goede rentmeesters, aan de volgende generaties in een zo goed mogelijke staat moeten doorgeven."

Investeringen in monumentenzorg, een bij uitstek arbeidsintensieve tak van de bouwsector waar ambachtelijke en innovatieve technieken hand in hand gaan, leveren ook veel jobs op: in de uitvoerende sector, zoals de bouw, archeologie en architectuur, telden onderzoekers bijna 4.000 jobs. Dit alles is recent nog gebleken uit een uitgevoerde studie van het Centrum voor Economische Studies (KU Leuven) en het studiebureau SumResearch.
Daarnaast is er het indirect economisch effect van de zorg voor onroerend erfgoed, onder meer via het toerisme. Het Vlaams onroerend erfgoed heeft sterke troeven om buitenlandse toeristen aan te trekken.  Voor het geheel van de hotelverblijven, uitgaven in de horeca en aanverwante, brengen erfgoedgerelateerde activiteiten per jaar 898 miljoen euro aan omzet op. Dat komt neer op zowat 11.500 jobs.