Financiering sociale zekerheid: historische hervorming

Door Jan Spooren op 31 maart 2017, over deze onderwerpen: Uitkeringen, Belastingen, Infografieken, Verandering
Jan Spooren

Na de federale regering heeft nu ook het parlement de langverwachte hervorming van de financiering van de Sociale zekerheid De sociale zekerheid is in België tot nader order federaal. De belangrijkste pijlers van de Belgische sociale zekerheid zijn: de ziekte- en invaliditeitsverzekering (RIZIV), de pensioenen, de werkloosheidsverzekering en de kinderbijslagen. Daarnaast ook nog beroepsziekten, arbeidsongevallen en jaarlijkse vakantie. Sommige Vlaamse partijen ijveren al lang voor de overheveling van (grote delen van) de sociale zekerheid naar gewesten en gemeenschappen. sociale zekerheid goedgekeurd. Daarin is het politieke gewicht van de N-VA duidelijk voelbaar. Zo komt er een einde aan de traditie van sociale akkoorden waarvan de kostprijs wordt doorgeschoven naar de belastingbetaler. “Ondanks de tegenwerking van de oppositie en de paniekzaaierij van de sociale partners heeft de regering voet bij stuk gehouden. Vanzelfsprekend zijn we heel tevreden met het resultaat”, bevestigt Kamerlid Jan Spooren.

De uitgaven van de sociale zekerheid - jaarlijks zowat 85 miljard euro - worden voor ongeveer twee derde gefinancierd uit de sociale bijdragen op arbeidsinkomen en voor de overige veertig procent uit algemene belastingmiddelen. Tot nog toe werden de tekorten automatisch bijgepast met belastinggeld via een evenwichtsdotatie. In de toekomst zal de regering bij sociale akkoorden met een bijkomende budgettaire impact telkens een objectivering en compenserende alternatieven vragen aan de sociale partners. Op basis daarvan zal zij beslissen om die sociale akkoorden al dan niet geheel of gedeeltelijk uit te voeren.

Daarbovenop wordt de rijkstoelage - een stroom van algemene belastingmiddelen naar de sociale zekerheid - voortaan aangepast aan de budgettaire mogelijkheden. Ze kan enkel nog verhoogd worden bij een sterke economische groei én bij een verhoging van de uittredeleeftijd met minstens zes maanden. Als de overheid en de sociale partners hogere uitgaven willen, moeten ze er ook voor zorgen dat meer mensen langer werken en zo ook de structurele inkomsten verhogen.

Responsabilisering Het verantwoordelijk maken van de deelstaten, zodat ze beloond worden voor goed beleid en gestraft voor slecht beleid. Die responsabilisering was een eis van de N-VA tijdens de regeringsonderhandelingen van 2010-2011 over de herziening van de financieringswet. De N-VA wil onder meer een belangrijke fiscale autonomie voor de deelstaten en eigen verantwoordelijkheid over onder meer arbeidsmarktbeleid, gezondheidszorg en kinderbijslag.  Responsabilisering, eenvoud en transparantie

“Na letterlijk vijftien jaar stilstand voeren we eindelijk de broodnodige structurele veranderingen door in de financieringsmechanismen van onze sociale zekerheid. Tegelijk herstellen we de democratische controle op de besteding van belastinggeld in de sociale zekerheid en geven we meer verantwoordelijkheid aan de sociale partners", aldus Spooren. "Bovendien garanderen we hiermee de financiële stabiliteit van ons sociaal systeem, zonder de fiscale druk nog verder te laten oplopen." Ten slotte wordt de hele financiering ook sterk vereenvoudigd en transparanter. Het kluwen van alternatieve financieringsstromen dat door de jaren heen is gegroeid, wordt herleid tot inkomsten uit btw en de roerende voorheffing.

financiering-sociale-zekerheid

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is