Europese Unie kan vreedzame staatsontwikkelingen zoals Catalonië en Schotland niet langer ontkennen

Door Peter Luykx op 23 februari 2016, over deze onderwerpen: Europees beleid, Regio's in Europa

"Meer dan voor externe uitbreiding moet de EU oog hebben voor interne uitbreiding", schrijft Kamerlid Peter Luykx op knack.be. "De ontwikkelingen in staatloze naties als Schotland, Catalonië, Baskenland en Vlaanderen zijn natuurlijke processen."

Het voorbije weekend stond Brexit 'loud and clear' op de agenda. Vanaf nu tot op de dag van het Britse referendum slaat men ons om de oren met argumenten pro en contra. Een mogelijke Brexit, de toenadering met Turkije en recent de toetredingsaanvraag van Bosnië zetten de gesprekken over de uitbreiding van de Europese Unie weer op gang. Meer dan voor externe uitbreiding pleit ik dat de EU oog moet hebben voor interne uitbreiding. Door het in/uit-referendum van het Verenigd Koninkrijk komt mogelijk ook Schotland opnieuw op de Europese agenda. De Catalaanse regering en president Carles Puigdemont kozen resoluut voor de uitvoering van hun 'Roadmap for Independence'. Wie blijft, wie gaat ?

De posities over een in/uit-referendum van het Verenigd Koninkrijk worden ingenomen. De uitkomst van het Brits referendum wakkert opnieuw de overtuiging aan bij veel Schotten dat ze een eigen toekomst buiten het Verenigd Koninkrijk, maar binnen de Europese Unie hebben.

Eerder vorige week diende de Bosnische overheid dan weer een aanvraag in om lid te worden van de Europese Unie. Madrid en Barcelona bakkeleien over het feit of een onafhankelijk Catalonië nu wel of niet in Europa kan blijven. Turkije kreeg enkele maanden geleden de belofte om enkele nieuwe hoofdstukken in de toetredingsonderhandelingen te openen. De EU lijkt wel een duiventil.

Laat ons duidelijk zijn: de EU telt vandaag 28 lidstaten. Omdat de voorbije externe uitbreidingsrondes nog niet verteerd zijn, moet eerst verdere verdieping plaatsvinden alvorens er over een eventueel verdere uitbreiding kan worden gepraat.

Voor de uitbreiding zijn de Kopenhagen-criteria het uitgangspunt. Het gaat onder meer om het hebben van stabiele instellingen die de democratie waarborgen, een rechtsstaat en een functionerende markteconomie. Niets daarvan is van toepassing op Bosnië-Herzegovina of op Turkije. Met een torenhoge jongerenwerkloosheid (>60%), het laagste Bbp Het bruto binnenlands product (bbp) omvat de totale productie van goederen en diensten binnen een land, zowel van bedrijven als van de overheid. De term wordt meestal gebruikt als maatstaf voor de welvaart van een land. Vandaar dat de N-VA de evolutie van het Belgische bbp nauw in de gaten houdt. Dat de Belgische staatsschuld al jaren flirt met de grens van 100 procent van het bbp en die zelfs regelmatig overschrijdt, vindt de N-VA zorgwekkend. Het legt immers een zware hypotheek op onze welvaart. BBP per capita op het Europese continent en een diepgewortelde corruptie, werd het verzoek van Bosnië toch enthousiast onthaald door Hoge Vertegenwoordiger Federica Mogherini. Die wist te melden dat de toetreding een goede zaak is voor zowel Bosnië als de Unie.

Geloofwaardigheid en reorganisatie

In dit enthousiasme zien wij een enorme tegenstelling met de negatieve houding die in Europese kringen leeft ten aanzien van de situatie van Catalonië en Schotland. Het is een contradictie dat bijvoorbeeld Schotland of Catalonië, al jarenlang lid van de EU, ooit buiten de EU zou vallen, terwijl landen als Turkije of Bosnië-Herzegovina wel lid zouden mogen worden. Dat slaat nergens op.

Meer dan voor externe uitbreiding moet de EU oog hebben voor interne uitbreiding. De ontwikkelingen in staatloze naties als Schotland, Catalonië, Baskenland en Vlaanderen zijn natuurlijke processen. Er is sprake van een evolutie, geen revolutie. De EU kan deze vreedzame staatsontwikkeling niet langer ontkennen of uit de weg gaan.

Anders beslissen zou de geloofwaardigheid en de principes van de EU zelf ondermijnen (democratie, vrijheid). Het gaat er in hoofdzaak om dat burgers van een EU-lidstaat niet bestraft mogen worden met verlies van hun (door de Europese Verdragen en het Europees Hof van Justitie gegarandeerde) EU-burgerschap(srechten) wanneer die lidstaat zich intern reorganiseert. Nieuwe staten die ontstaan door interne uitbreiding moeten automatisch lid zijn van de EU. Zij moeten uiteraard wel binnen een overgangsperiode aan de lidmaatschapsvoorwaarden voldoen.

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is