Eens een monument, altijd een monument?

Door Wilfried Vandaele op 8 september 2017, over deze onderwerpen: Onroerend erfgoed
Broeltorens Kortrijk

In de aanloop naar Open Monumentendag zocht Vlaams Parlementslid Wilfried Vandaele uit hoe vaak een bescherming van een erfgoedsite door de jaren heen is opgeheven. “Dat valt uitzonderlijk goed mee”, zo ontdekte hij: “Sinds onroerend erfgoed bij ons wordt beschermd, zijn er slechts 122 beschermingen opgeheven. De eerste in 1947, de laatste in 2015.”

Vlaanderen telt alles samen 13.551 beschermde erfgoedsites. Dat kunnen monumenten zijn maar evengoed landschappen of stads- en dorpsgezichten. Voor die verschillende erfgoedsites zijn er ook verschillende vormen van bescherming mogelijk: bescherming als monument, als landschap, als stads- of dorpsgezicht, als archeologische site, als varend erfgoed, en zo meer.

Bescherming opheffen

Evenzo bestaan er ook verschillende vormen van opheffing van die bescherming. In de meeste gevallen (84) ging het tot dusver om de opheffing van een bescherming als monument. In twintig dossiers ging het om de opheffing van een bescherming als cultuurhistorisch landschap. “Maar die cijfers zeggen ook niet alles”, merkt Vandaele op, “want soms gaat het om de gedeeltelijke opheffing van een bescherming, bijvoorbeeld omdat een deel van een gebouw geen historische waarde heeft. Soms wordt na de opheffing een nieuwe bescherming opgelegd, soms was er ook sprake van een dubbele bescherming. Soms moet iets verdwijnen voor werken van algemeen belang of omdat het zich in slechte staat bevindt en een gevaar vormt voor de omgeving. Soms ook wordt de bescherming opgeheven na een uitspraak van de Raad van State Een bijzonder adviesorgaan en administratief rechtscollege, opgericht in 1946. Zijn belangrijkste bevoegdheid is het schorsen en vernietigen van administratieve rechtshandelingen die strijdig zijn met de geldende rechtsregels. Als hoogste administratief rechtscollege zijn zijn uitspraken bindend. De Raad is ook cassatierechter voor beroepen tegen de uitspraken van de lagere administratieve rechtscolleges. Daarnaast geeft de Raad van State advies op wetgevend en reglementair gebied. Raad van State. En ten slotte gebeurt het ook dat een monument verdwijnt door brand of storm en men besluit om het niet meer opnieuw op te richten. Om die reden is door de jaren heen van 38 molens al de bescherming opgeheven. Maar dat  er in al die jaren op 13.551 beschermingen in Vlaanderen nog maar 122 zijn opgegeven, stelt mij in elk geval gerust“, besluit Vandaele.

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is