De dood van BOB: niets is wat het lijkt

Door Lorin Parys op 16 maart 2015, over deze onderwerpen: Zesde staatshervorming, Verkeersveiligheid
De dood van BOB: niets is wat het lijkt

Wat een heisa gisteren in de krant. ‘De succesvolle BOB campagnes dreigen te verdwijnen’ titelden enkele dagbladen. Meteen volgde een reeks tweets van politici en experts die – al dan niet gehinderd door enige dossierkennis – impliciet de N-VA haar ‘splitsingslogica’ de schuld gaven van zoveel onbesuisdheid. Moet voor die drommelse N-VA’ers nu ook al verkeersveiligheid sneuvelen op het altaar van het Vlaams-nationalisme?

Omdat niets ooit is wat het lijkt, en al helemaal niet in de Belgische politiek: eerst de feiten op een rij.

De zesde staatshervorming

De zesde staatshervorming maakt de gewesten bevoegd voor verkeersveiligheid, zij het in stukken en brokken. Staatssecretaris Verherstraeten, bevoegd voor de deze staatshervorming in de regering-Di Rupo, vertelde daar op 26 november 2013 in de Senaat het volgende over:

“Met betrekking tot de opmerking van de Raad van State Een bijzonder adviesorgaan en administratief rechtscollege, opgericht in 1946. Zijn belangrijkste bevoegdheid is het schorsen en vernietigen van administratieve rechtshandelingen die strijdig zijn met de geldende rechtsregels. Als hoogste administratief rechtscollege zijn zijn uitspraken bindend. De Raad is ook cassatierechter voor beroepen tegen de uitspraken van de lagere administratieve rechtscolleges. Daarnaast geeft de Raad van State advies op wetgevend en reglementair gebied. Raad van State op artikel 25, stipt de staatssecretaris aan dat de indieners van dit voorstel eveneens bevestigen dat de sensibilisering, de informatie en de bevordering inzake verkeersveiligheid onder de exclusieve bevoegdheid van de gewesten vallen.

Dit betekent bijvoorbeeld dat preventiecampagnes inzake verkeersveiligheid, ongeacht de aangelegenheid waarop ze betrekking hebben, tot de exclusieve bevoegdheid van de gewesten zullen behoren. Dit zal bijvoorbeeld het geval zijn voor de BOB-campagnes.”

Het Belgisch Instituut voor de Verkeersveiligheid

Het Belgisch Instituut voor de Verkeersveiligheid (BIVV), voorgezeten door de federale minister voor Mobiliteit, wordt door de zesde staatshervorming dus deels ontmanteld. Dat is voor de goede orde een beslissing waar de N-VA niets mee te maken had. Wij zouden trouwens nooit tekenen voor zulke halfbakken oplossingen. Maar het is opmerkelijk dat partijen die eerst de zesde staatshervorming bejubelen ze vervolgens, geconfronteerd met hun eigen beslissingen, maar niets vinden.

18 miljoen euro

Dat BIVV krijgt al decennia een toelage van o.a. de belastingbetaler om verkeersveiligheidscampagnes uit te denken. Het gros daarvan komt uit ontvangsten waar u voor betaalt via voornamelijk de automobielinspecties. Er werken 130 mensen met een budget van 18 miljoen euro (cijfers uit jaarverslag 2013). Personeel en werkingskosten tekenen voor meer dan 70 procent van het budget. Een dikke 16 procent gaat naar campagnes. Er staat dus wel wat op het spel voor het BIVV als het in de toekomst geen campagnes meer kan organiseren. En dat is een beslissing van de partijen die het BIVV op het offerblok van die befaamde staatshervorming hebben gelegd.

BOB

Samen met de Belgische brouwers kwam het BIVV twintig jaar geleden op de proppen met het concept van BOB. Een bedenksel dat internationaal navolging kende en dat goede resultaten kan voorleggen. En net dat willen die verduivelde N-VA’ers nu gaan afvoeren?

Wetten en regels

Enige nuance is hier toch op zijn plaats. Nu Vlaanderen exclusief bevoegd is voor de preventiecampagnes, is het juridisch verplicht een aanbesteding uit te schrijven voor die overheidsopdracht. Het BIVV doet daaraan mee en, zoals minister Weyts al aangaf, het kan daarbij een belangrijk voordeel in de strijd gooien: het BOB-concept. Dus voor al wie zich hier vandaag over opwindt: het zou best kunnen dat het probleem zich nooit zal stellen.

Maar het blijft uiterst merkwaardig dat er in Brussel blijkbaar andere regels van kracht zijn voor aanbestedingen door de overheid. De Brusselse excellentie bevoegd voor mobiliteit verkondigt vrolijk dat BOB in Brussel blijft. Hoe het BIVV daar zonder overheidsopdracht aan de slag kan blijven, is menig jurist een raadsel.

Wat als het BIVV verliest?

Het wordt pas interessant om de huidige commotie te begrijpen als een andere organisatie dan het BIVV de opdracht zou binnenhalen, bijvoorbeeld dankzij een goedkoper of origineler concept. Dan hoop ik eerst en vooral dat geen van de politici die nu moord en brand schreeuwen, vindt dat we de wet op de overheidsopdrachten maar aan de kant moeten schuiven. Een terechte winnaar van een verplichte aanbesteding moeten we respecteren. Dat is de reden waarom we in een rechtstaat wonen. Maar ik hoop vooral dat ook het BIVV zijn gezond verstand zal gebruiken.

Verkeersveiligheid niet slachtofferen op altaar van concurrentie

Want als het BIVV verliest, hoeft dat niet noodzakelijk de dood van BOB te betekenen. Die bal ligt in het kamp van het BIVV. Het is uiteraard een slimme zet van het BIVV om nu pers en publiek achter zich te scharen om zo een aanbesteding te winnen. Het overlevingsinstinct van een organisatie mag je nooit miskennen. Maar als het verliest, kan het toch ook gewoon, in de geest van ‘samenwerkingsfederalisme’, zijn concept overdragen aan het Vlaams Gewest zodat BOB aanwezig blijft in verkeersveiligheidscampagnes?

Twee keer hetzelfde paard verkopen

Of daar dan een billijke vergoeding tegenover moet staan? Daarover valt te praten. Maar we moeten ook in rekening brengen dat een belastingbetaler niet graag twee keer hetzelfde paard wordt verkocht. Tenslotte is het BIVV een vereniging zonder winstoogmerk waar iedereen zich belangeloos inzet voor de veiligheid in het verkeer. Een organisatie die wij sinds 1986 grotendeels betoelaagd hebben.

Ik durf dus hopen dat het BIVV verkeersveiligheid niet zal slachtofferen op het altaar van de concurrentie. Of hoe er meer dan één verhaal achter een krantenkop zit.

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is