Een zaak van leven en dood

Na een verbeten strijd van jaren heeft de Vlaamse minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Veerle Heeren de definitieve beslissing ondertekend waardoor het ziekenhuis Sint-Maria in Halle eindelijk werk kan maken van een MUG. Als dat lukt, zullen spoedinterventies voor Vlaamse mensen in dat deel van Vlaams-Brabant eindelijk kunnen gebeuren in het Nederlands.

U zult zeggen dat zoiets evident is, maar de waarheid is dat we daar jarenlang voor hebben moeten vechten in de streek en in het Vlaams Parlement. Het ziet er nu goed uit, hoewel we de vlag van de zege pas zullen uithangen als de MUG ook daadwerkelijk rijdt. Daarvoor is nog een beslissing nodig van de federale minister van Volksgezondheid Laurette Onkelinx (PS). Het zou geen probleem meer mogen zijn, maar met andere excellenties van de PS hebben we in dit dossier allesbehalve goede ervaringen. En dan moet het ziekenhuis ook nog zorgen voor de permanente aanwezigheid van een urgentiearts en een spoedverpleegkundige, maar dat kan/mag nu toch geen fatale klip meer zijn.

De realisatie van een MUG is veel meer dan een regionaal dossiertje. Het heeft te maken met de essentie van het leven, het verschil tussen leven en dood.

De situatie die vandaag nog bestaat is een aanfluiting van alle humanitaire principes. U moet het zich eens voorstellen. Je hebt dringende medische hulp nodig. Het is soms een kwestie van een paar minuten. De toestand is al stresserend en je moet het hulpteam toch al enige medische informatie kunnen geven. In de Vlaamse rand moet je dat dan nog doen in een andere taal, want op de plaats van het onheil verschijnt een MUG-team uit Tubeke (Tubize in Waals-Brabant, waar men nog iets meer heeft dan een krasselende voetbalploeg). Levensnoodzakelijke communicatie, waarbij elke seconde telt, gebeurt met een enorme taalhandicap. Hoe sneller die MUG van Tubeke uit Vlaams-Brabant wegblijft, hoe beter. Op voorwaarde natuurlijk dat een MUG uit Halle de taak overneemt.

We zijn dus uitermate blij met de beslissing van minister Heeren. We kunnen het in die omstandigheden best verdragen dat de minister even wil scoren en dat collega Tom Dehaene – die we nooit eerder in die zaak hadden gehoord - in het Vlaams Parlement een ‘assist’ mag geven aan de CD&V-minister. Dat mag allemaal, dat is de politiek.

Geen geheugenverlies

Het betekent natuurlijk niet dat we aan geheugenverlies lijden. In de jarenlange strijd werden de meest perverse argumenten gebruikt om een humanitaire maatregel niet door te voeren. Er werd zelfs gezegd dat het onze schuld was dat de MUG van Halle er niet kwam. De N-VA bleef te veel op die nagel kloppen en dus kwam die MUG er niet omdat we niet mochten scoren. Eenzelfde scheve redenering wordt ook toegepast in politieke dossiers, bijvoorbeeld de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde: omdat de N-VA daar blijft voor ijveren, verkiest men uiteraard de ongrondwettelijkheid. Als je dat toepast op humanitaire doelstellingen krijgt zoiets een beangstigend cynisme. Voorbeelden: Als je blijft opkomen voor de slachtoffers in Darfour, ben je verantwoordelijk voor de genocide door een despotisch regime in Soedan. Als je blijft zeggen dat de rechten van de Tibetanen worden vertrappeld, dan is het jouw schuld als het Chinese regime nog harder toeslaat. En als je zegt dat Vlaamse medische hulp essentieel is voor Vlaamse mensen, dan is het normaal dat het Frans wordt bestendigd en dat de Nederlandse taal een van de voornaamste doodsoorzaken wordt in Vlaams-Brabant.

Even ter herinnering. Het Laatste Nieuws gaf al op 29 december 2005 een overzichtje van incidenten:

• 4 juni 2005: De MUG van Tubeke wordt opgeroepen bij een ongeval in Essenbeek. Een 81-jarige vrouw overlijdt ter plaatse. Omstanders moeten tolken voor het personeel van de MUG.
• 4 februari 2005: Een man uit Lembeek met pijn in de borststreek wordt geholpen door de MUG van Tubeke. Niemand van de bemanning spreekt Nederlands. De man reageert woedend. Hij wordt opgenomen in het ziekenhuis van Tubeke waar niemand hem in het Nederlands te woord kan staan.
• 4 juli 2004: Een vrouw in Sint-Pieters-Kapelle krijgt een hersenbloeding. Het MUG-team van Tubeke verwart de straatnamen en kan pas vijftig minuten na de eerste oproep ter plaatse komen. De vrouw sterft vijf dagen nadien. Nabestaanden wijten haar overlijden aan de trage tussenkomst.
• 4 mei 2004: MUG van Tubeke komt ter plaatse in Lembeek voor een man die thuis een beroerte kreeg. De man overlijdt ter plaatse terwijl zijn vrouw geen uitleg krijgt in het Nederlands en geen Frans begrijpt.
• 4 februari 2003: Een fietser maakt een zware val. De MUG van Tubeke komt ter plaatse en omstanders moeten tolken om het slachtoffer te helpen.

En zo kon dat nadien nog jaren doorgaan.

We zijn ook de ergerlijke uitlatingen van de toenmalige bevoegde minister Rudi Demotte (PS) in de Kamercommissie niet vergeten. Hij vond het absoluut niet belangrijk dat een MUG-dokter of -verpleger de taal van de patiënt kent… "omdat in veel gevallen de patiënt toch niet meer kan communiceren". (letterlijk)

We zijn blij dat het einde van een wantoestand in zicht is. De MUG van Halle moet de kracht van een olifant krijgen. Maar we zullen waakzaam blijven, want op andere plaatsen in de Vlaamse Rand, waar de mensen een beroep moeten doen op Brusselse MUG-diensten (Erasmus, Saint-Luc), is de taaltoestand vaak even schrijnend. De strijd voor een faire toepassing van de taalwetgeving in de Brusselse ziekenhuizen en desnoods voor een tweede Vlaams ziekenhuis in Brussel gaat ook onverminderd voort.