Combine Di Rupo, paleis en Belgisch establishment flopt

Het gebeurt nog zelden dat het paleis een eigen politieke agenda probeert op te dringen, maar dat lijkt zondag wel te zijn gebeurd, toen koning Albert het ontslag van preformateur Elio Di Rupo (PS) weigerde te aanvaarden. Groot was de verbazing van de zeven partijen om de tafel dat Di Rupo zich liet overhalen om toch voort te doen, want iedereen was ervan overtuigd dat de preformateur niet voor de show zijn ontslag was gaan aanbieden. Waarna dan zou moeten worden bekeken met welke partners verder kon worden onderhandeld.

Maar het paleis had een ander plannetje bekokstoofd met het Belgische financieel en economisch establishment. VBO-voorzitter Thomas Leysen speelde daarin een hoofdrol. Hij contacteerde een aantal banken en Fons Verplaetse, de oud-gouverneur van de Nationale Bank van België, om argumenten te verzamelen tegen een verregaande overheveling van de personenbelastingen en/of vennootschapsbelasting, waarop de N-VA en CD&V mikken bij een herziening van de financieringswet. Het werd een weinig zeggende nota van drie velletjes papier, waarin twee modellen voor de herziening van de financieringswet werden vergeleken.

Maar het scenario dat op het paleis met Di Rupo in drie uur werd bedacht, was dat met de hulp van het Belgische establishment de tegenaanval zou worden ingezet. Er zou worden gewaarschuwd voor economische rampspoed en chaos om CD&V onder druk te zetten, zodat de N-VA geïsoleerd zou komen te staan en zou kunnen worden uitgeschakeld en vervangen door de liberalen.

Maar het plannetje mislukte op alle fronten. Want al gauw bleek dat een van de sleutelfiguren, ACV-voorzitter Luc Cortebeeck, geen zin had om druk te gaan uitoefenen op CD&V. Bovendien bleek er ook in de hoek van de werkgevers geen front te bestaan. Toen Unizo, de Boerenbond en Voka lucht hadden gekregen van het initiatief van Leysen zat het er achter gesloten deuren zelfs tegen. Zij gaven dan ook het omgekeerde signaal, met name dat een stevige hervorming van de financieringswet noodzakelijk is.

En ook Open VLD speelde niet mee in het al te doorzichtig Belgische manoeuvre dat was opgezet op het paleis. Partijvoorzitter Alexander De Croo maakte duidelijk dat zijn partij niet zou inspringen indien de N-VA aan de kant wordt geschoven. De N-VA en CD&V kregen de openlijke steun van Open VLD, wat voor een oppositiepartij allerminst vanzelfsprekend was.

Het werd een pijnlijke illustratie van de vervlogen macht van het Belgische establishment. De Belgische salons zijn niet meer wat ze zijn geweest. Maar de gevolgen van de demarche waren desastreus. Toen het plan maandag al lang in duigen lag, hield Di Rupo nog een persconferentie, waarin hij zwaar uithaalde, nog altijd in de logica van het isoleren van de N-VA. Het gevolg was dat Bart De Wever & co even hard terugsloegen. De vertrouwensbreuk was compleet.

Het gevolg van de combine vanop het paleis is dat alles nu aan diggelen ligt en muurvast zit. Preformateur Di Rupo voelt zich zodanig gefrustreerd dat hij zelfs weigert om nog met De Wever te praten. En ook bij de N-VA zal men niet licht vergeten hoe Di Rupo en het paleis hen hebben proberen 'kapot' te maken.